Japonya, 20-22 Ağustosta Yokohama’da 9. Tokyo Uluslararası Afrika Kalkınma Konferansı’na (TICAD 9) ev sahipliği yapıyor. Zirve, Japonya-Afrika ilişkilerinde önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor. Başbakan Ishiba Shigeru liderliğinde Tokyo, Afrika’da yalnızca bir “bağışçı” değil, uzun vadeli ve stratejik bir ortak olmayı hedefliyor.
ÇİN VE BATILI ÜLKELERLE REKABET
TICAD 9, küresel nüfuz mücadelesinin kızıştığı bir dönemde gerçekleşiyor. Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi (BRI) ve Batı’nın Afrika’ya artan ilgisi karşısında Japonya, kıtada daha güçlü bir varlık göstermeyi amaçlıyor.
Afrika, Japonya’nın doğrudan dış yatırım portföyünde yalnızca %0,5’lik paya sahip olsa da Tokyo, özel sektörün kıtaya yönelmesini teşvik ederek bu oranı artırmak istiyor. 2024’te rekor seviyeye ulaşan dış varlıklarıyla Japonya, altyapı, teknoloji ve sanayi alanlarında büyük ölçekli yatırımlar yapmaya hazırlanıyor.
GENÇLİK VE YENİLİK ODAKTA
Japonya, kısa vadeli kazançlar yerine uzun vadeli sosyal ve ekonomik fayda sağlayacak projelere odaklanıyor. Sağlık, eğitim, yerel üretim ve çevresel sürdürülebilirlik alanlarında öne çıkan bu yaklaşım, dayanıklılık ve özerklik arayan Afrikalı liderler tarafından olumlu karşılanıyor.
2050’de dünyanın üçte bir genç nüfusunu barındırması beklenen Afrika’da Japonya, dijital sağlık, tarım, finansal teknoloji ve temiz enerji gibi alanlarda genç girişimcilerle ortak inovasyon fırsatları geliştirmeyi planlıyor. TICAD 9 kapsamında Afrika ve Japonya’daki girişimleri buluşturacak yeni programlar başlatılacak. Kadınların güçlendirilmesi, mesleki eğitim ve dijital kapsayıcılık da gündemin merkezinde yer alacak.
MADEN, ENERJİ VE FİNANS ALANLARINDA İŞ BİRLİĞİ
Afrika’daki kritik mineraller, Japonya’nın ekonomik güvenlik stratejisinde öncelikli konumda. Angola, Namibya ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde imzalanan anlaşmalarla Tokyo, 1 milyar dolarlık madencilik yatırımı taahhüt etti. Ayrıca, yeşil hidrojen ve amonyak gibi alternatif enerji kaynaklarında ortaklıklar araştırılıyor.
Çevre teknolojileri, atık yönetimi ve iklim direnci projeleri de Japon şirketlerinin ilgi odağı. Tokyo ayrıca yatırım ortamını güvence altına almak için ikili yatırım anlaşmalarını genişletmeyi planlıyor.
Fildişi Sahili’nin 50 milyar yenlik Samurai tahvili ihracı, Sahra Altı Afrika ülkelerinin Japon sermaye piyasalarına erişimi açısından bir ilk oldu. Japonya Uluslararası İşbirliği Bankası’nın (JBIC) garantörlüğünde elde edilen gelirler, iklim uyumu ve kalkınma projelerinde kullanılacak.
BARIŞ VE GÜVENLİK DESTEĞİ
Japonya, askeri müdahale yerine yoksulluk, işsizlik ve çevresel sorunlar gibi istikrarsızlığın kök nedenlerine yatırım yapıyor. Güney Sudan, Mozambik ve Kongo’da BM barış gücü operasyonlarını mühendislik, teknik ve lojistik yardımlarla destekleyen Tokyo, Afrika Birliği ile ortak inisiyatiflere de katkı sağlıyor.
FOIP (Serbest ve Açık Hint-Pasifik) stratejisiyle uyumlu bir çizgide ilerleyen Japonya, Afrika politikasıyla uzun vadeli ortaklık mesajı veriyor. Kritik minerallerden temiz enerjiye, barış inşasından dijital kapsayıcılığa kadar birçok alanda “karşılıklı saygı ve sürdürülebilir kalkınma” temelli iş birliği modeli sunuyor.
TICAD 9, yalnızca bir kalkınma zirvesi değil; Japonya’nın Afrika ile geleceğe dönük stratejik ortaklık ilanı olarak değerlendiriliyor.