Afrika’daki 40’tan fazla insan hakları örgütü, Tanzanya’da 29 Ekim seçimlerinden bu yana yaklaşık 3 bin kişinin öldürüldüğünü iddia ederek, güvenlik yetkililerinin yargılanmasını ve Cumhurbaşkanı Samia Suluhu Hassan’ın derhal istifa etmesini talep etti.
Kenya’nın başkenti Nairobi’de yayımlanan “Jumuiya Ni Yetu” (Topluluk Bizimdir) adlı sivil hareketin raporuna göre, söz konusu ölümler seçimlerde hile, baskı ve internet kesintisi iddialarıyla gölgelenen genel seçimlerin ardından yaşandı.
Tanzanya Ulusal Seçim Komisyonu’na göre Suluhu, yüzde 97,66 oy oranıyla (32 milyon oyun 31,9 milyonunu alarak) seçimleri kazanmıştı.
“FOTOĞRAF VE VİDEOLARLA DESTEKLENİYOR”
On Afrika ülkesinden insan hakları savunucuları, hukukçular ve kadın örgütlerinden oluşan koalisyon, fotoğraf ve videolarla desteklenen delillere sahip olduklarını belirtti. Eğer rapor doğrulanırsa, bu olaylar Doğu Afrika’nın son yıllardaki en kanlı siyasi baskılarından biri olarak kayıtlara geçecek.
Birleşmiş Milletler ve uluslararası insan hakları kuruluşları, seçim sonrası yaşanan ölümler ve gözaltıları daha önce doğrulamıştı; ancak bu ölçekteki bir şiddet iddiası ilk kez dile getiriliyor.
Ortak açıklamada, “7 Kasım 2025 itibarıyla en az 3 bin kişi Tanzanya güvenlik güçleri tarafından öldürüldü, binlercesi kayıp. İnternet kesintisi ve bant genişliği kısıtlamalarıyla örtbas edilmeye çalışılan bu rakam, gerçekte çok daha yüksek olabilir.” ifadeleri yer aldı.
Açıklamaya göre, ölenler arasında göstericiler, sokak çocukları, sağlık çalışanları ve olaylara karışmamış siviller bulunuyor.
DELİLLERİN GİZLENDİĞİ İDDİA EDİLİYOR
Hak örgütleri, yetkililerin özellikle Mabwepande bölgesinde toplu mezarlar kazdırarak yargısız infazların delillerini gizlemeye çalıştığını öne sürdü.
Hastanelerin polis ve istihbarat görevlilerince korunduğu, yakınların cenazeleri teşhis etmesinin engellendiği ve sağlık çalışanlarının, ateşli silahla yaralanan hastalara kasten zarar vermeye zorlandığı iddia edildi.
Raporda ayrıca, baskılarda kullanılan silahların, Cumhurbaşkanı Suluhu’nun yakın bir aile üyesi tarafından ithal edildiği ve bunların polis standartlarına uygun olmayan askerî nitelikli silahlar olduğu ileri sürüldü.
YARGILANMA VE BÖLGESEL MÜDAHALE TALEP EDİLDİ
Sivil toplum koalisyonu, Cumhurbaşkanı Suluhu’nun istifasını, üst düzey yetkililerin yargılanmasını ve geçici bir ulusal geçiş hükümeti kurulmasını talep etti.
Ayrıca, bağımsız bir uluslararası araştırma komisyonu kurulması ve Afrika Birliği Barış ve Güvenlik Konseyi’nin acil toplantıya çağrılması istendi.
Açıklamada, Güney Afrika Kalkınma Topluluğu (SADC) ile Afrika Birliği’ne acil müdahale çağrısı yapılarak, Tanzanya İletişim Düzenleme Kurumu’nun internet erişimini engellemedeki rolünden dolayı hesap vermesi gerektiği belirtildi.
Tanzanya hükümeti ise rapora henüz yanıt vermedi. Yetkililer, daha önceki benzer iddiaları “ülkeyi istikrarsızlaştırmaya yönelik uydurmalar” olarak nitelendirmişti.