Sudan’da ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında 2023 yılının Nisan ayında başlayan iç savaşın en ağır bedelini siviller ödüyor. Ülkenin kuzeyinde, Kuzey eyaletine bağlı ed-Debbe şehrinde bulunan El-Affad Mülteci Kampı, başta Kuzey Darfur eyaletinin merkezi Feşir başta olmak üzere Darfur ve Kordofan bölgelerinden kaçan binlerce yerinden edilmiş Sudanlıya barınak sağlıyor.
Mısır sınırına yakın konumdaki ed-Debbe’de geçen yıl yalnızca 180 kişi için kurulan geçici sığınma alanı, çatışmaların şiddetlenmesiyle kısa sürede binlerce insanın sığınağı haline geldi. Bugün El-Affad Mülteci Kampı’nda, çoğunluğu kadın ve çocuklardan oluşan yaklaşık 22 bin kişi yaşam mücadelesi veriyor.
FEŞİR’DEN KAÇIŞ
Kampta bulunan yerinden edilmiş Sudanlıların büyük bölümü, HDK’nin kanlı saldırılar, katliamlar ve ciddi insan hakları ihlalleriyle gündeme gelen Feşir şehrinden geldi. Feşir ile ed-Debbe arasındaki mesafe bin kilometreyi aşmasına rağmen siviller, canlarını kurtarabilmek için bu zorlu yolculuğu büyük riskler altında tamamladı.
El-Affad Kampı aynı zamanda, çatışmaların halen sürdüğü Kordofan ve Darfur bölgelerinden kaçan sivillere de ev sahipliği yapıyor. Kordofan bölgesi, Sudan’ın orta ve güney kesimlerinde yer alırken, Nuba Dağları da bu bölgenin güneyinde, özellikle Güney Kurdufan eyaletinde bulunuyor. Çatışmaların yayılmasıyla bu bölgelerden gelen siviller de evlerini, hatıralarını ve yakınlarını geride bırakmak zorunda kaldı.
Kampta temel gıda ve barınma ihtiyaçları güçlükle karşılanırken, özellikle çocukların eğitimi ve sağlık hizmetleri başta olmak üzere birçok hayati ihtiyaç hâlâ karşılanmayı bekliyor.
“ORADA ANLATILMASI ZOR ŞEYLER GÖRDÜK”
Feşir’den kaçarak El-Affad Kampı’na sığınan Fahrettin Muhammed Recep, yaşadıklarını AA muhabirine şu sözlerle anlattı:
“HDK, şehre çok fazla saldırı düzenledi ve birçok insan hayatını kaybetti. Orada anlatılması zor şeyler gördük. Çok esef verici şeylerdi. HDK mensupları sende değerli ne varsa alıyordu, hiçbir şey bırakmıyorlardı.”
Feşir’in Kubbe Mahallesi’nden olduğunu belirten İşraga et-Tom ise çatışmalar sırasında eşini kaybettiğini söyledi. Et-Tom, şunları kaydetti:
“Çatışmalar yoğunlaşınca Birinci Derece Mahallesi’ne geçtik. Orada kocamın bulunduğu yere bir roket düştü ve onu kaybettim. Çok sayıda ölü ve yaralı vardı. Mermiler çok yoğundu. Bazen yemek bile bulamıyorduk. Şimdi burada az da olsa yemek veriliyor. Şimdiki durum eskisinden daha iyi.”
“8 ÇOCUĞUM KAYIP, YAŞAYIP YAŞAMADIKLARINI BİLMİYORUM”
Kamptaki en yürek burkan hikâyelerden biri ise Fatma Ahmed Musa’ya ait. Feşir’in es-Sefa Mahallesi’nden kaçmak zorunda kalan Musa, çocuklarından hâlâ haber alamadığını söyledi:
“Çocuklarımın hiçbirini bulamadım. 6 erkek, 2 kız çocuğum var, hepsi kayıp. Öldüler mi, yaşıyorlar mı bile bilmiyorum. Yalnızca çocuğumun üç çocuğuyla birlikte yola çıkabildim. Yolda hayırseverlerin yardımıyla buraya ulaştım.”
Musa, çocuklarına sağ salim kavuşabilmek için dua ettiğini belirterek, kampta kendilerine destek olan hayırseverlere teşekkür etti.
SUDAN’DAKİ İNSANİ FELAKET DERİNLEŞİYOR
Sudan’da 2023’ten bu yana ordu ile HDK arasında süren çatışmalar, dünyanın en ağır insani krizlerinden birine yol açtı. Çatışmalarda on binlerce kişi hayatını kaybederken, yaklaşık 13 milyon Sudanlı yerinden edildi.
HDK, ülkenin 18 eyaletinden 5’inin merkezini kontrol ederken, Sudan ordusu güney, kuzey, doğu ve orta bölgelerle birlikte başkent Hartum’un büyük bölümünde hâkimiyetini sürdürüyor. Batı Sudan’daki Darfur bölgesinin en büyük kenti olan Feşir ise Ekim 2025’te yaşanan şiddetli çatışmaların ardından büyük ölçüde HDK’nin kontrolüne geçti.
Şehirden kaçan on binlerce sivile ait trajik görüntüler, HDK mensuplarının paylaştığı videolarla da kamuoyuna yansıdı. Bu görüntülerde, sivillerin zorla yerinden edildiği, silahsız kişilerin öldürüldüğü ve işkenceye maruz kaldığı anlar yer aldı.
El-Affad Mülteci Kampı’nda ise binlerce Sudanlı, savaşın sona ermesini ve evlerine dönebilecekleri bir günün gelmesini umutla bekliyor.
Kaynak: AA