Sudan Başbakanı Kamil İdris, New York’taki Birleşmiş Milletler temaslarının ardından ülkesine dönüşünde yaptığı açıklamada, Sudan’da yürütülecek olası bir barış sürecinde uluslararası askeri güçlerin konuşlandırılmasını kesin olarak reddettiklerini, buna karşın Sudan hükümetinin onayına bağlı ve sınırlı bir uluslararası gözetim mekanizmasına kapıyı tamamen kapatmadıklarını söyledi.
Cuma günü Port Sudan Havalimanı’nda düzenlediği basın toplantısında konuşan Başbakan İdris, yabancı askeri varlığın Sudan için geçmişte ağır bedeller doğurduğunu vurguladı. İdris, bu konudaki tutumlarını şu sözlerle dile getirdi:
“Hükümetimiz, yaklaşan herhangi bir barış sürecinde uluslararası askeri birliklerin konuşlandırılmasını kabul etmeyecektir. Sudan, geçmişte bu güçler tarafından adeta yakıldı.”
Başbakan, buna karşılık, Sudan’ın egemenliğini ve karar alma yetkisini zedelememesi şartıyla, izleme ve gözlem faaliyetlerinin yalnızca Sudan hükümetinin onayıyla değerlendirilebileceğini ifade etti.
ATEŞKES İÇİN NET ŞART: SİLAHSIZLANMA VE KIŞLALARA ÇEKİLME
Başbakan İdris, silahlı grupların şehirlerde varlığını sürdürdüğü bir ortamda ilan edilecek ateşkeslerin kalıcı olmayacağını belirterek, silahsızlanma ve milislerin kışlalara çekilmesiyle eş zamanlı olmayan her ateşkesin yeni çatışmaların önünü açacağını söyledi. İdris, hükümetin barış vizyonunun temelini ise şu ifadeyle özetledi:
“Barış girişimimiz, Sudan’ın geleceğinin nasıl yönetileceğini belirleyecek kapsayıcı bir Sudan-Sudan diyaloğunu esas alacaktır.”
Sudan Başbakanı, 22 Aralık’ta Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde yaptığı konuşmada da benzer bir çizgi izlemişti. İdris, Konsey’e hitabında, paramiliter güçlerin silahsızlandırılmasını ve kamplara çekilmesini öngören bir barış planının desteklenmesi çağrısında bulunmuş, şehirlerde kalmalarına izin veren ateşkeslerin “işlevsiz” olduğunu açıkça dile getirmişti.
BM: KALICI VE KAPSAYICI BARIŞ
Başbakan İdris’in önerileri New York’ta Birleşmiş Milletler nezdinde değerlendirmeye alındı. BM Sözcüsü Stephane Dujarric, yaptığı açıklamada, BM Genel Sekreteri’nin çatışmanın yeni bir yıla girdiği bu dönemde kalıcı ve kapsayıcı bir barışın zorunluluğunu vurgulamayı sürdürdüğünü söyledi.
Dujarric, BM’nin tutumunu şu sözlerle ifade etti:
“Birleşmiş Milletler, devam eden çatışmaya son verecek ve Sudan’ın birliğini ile toprak bütünlüğünü koruyacak bir kararı desteklemektedir.”
BM Genel Sekreteri’nin ayrıca taraflara derhal düşmanlıkları sona erdirme, kalıcı bir ateşkes sağlama ve Sudanlı aktörleri sivillerin öncülüğünde bir geçiş için ortak bir vizyon etrafında uzlaşmaya çağırdığı bildirildi.
“BM ZİYARETİ SİVİL HÜKÜMETİN TANINMASIDIR” İDDİASI
Başbakan Kamil İdris, BM temaslarını Sudan açısından bir dönüm noktası olarak değerlendirdi. Güvenlik Konseyi ve Genel Kurul’da yaptığı konuşmaların, kendi ifadesiyle, “Sudan’ın sivil hükümetinin mutlak tanınması” anlamına geldiğini savundu. İdris ayrıca, hükümetin bu yaklaşımının BM Güvenlik Konseyi’ndeki Afrika Grubu tarafından desteklendiğini de dile getirdi.
İdris’in uluslararası askeri güçlere karşı net duruşuna rağmen, BM cephesinde diplomatik temasların süreceği mesajı verildi. BM Sözcüsü Dujarric, BM Genel Sekreteri’nin Sudan Özel Temsilcisi Ramtane Lamamra’nın, sürdürülebilir bir çözüm için çatışmanın tüm taraflarıyla istişareleri ilerletmeye hazır olduğunu açıkladı.
HDK’YI DESTEKLEYEN ÜLKELERE MESAJ
Başbakan İdris, hükümetinin Sudan halkını “nispeten tatmin edecek” bir barışa ulaşmak amacıyla, Hızlı Destek Kuvvetleri’ni (HDK) destekleyen ülkelerle ilişkileri geliştirmeye çalışacağını da söyledi.
İdris ayrıca, BM’de “isyancı milisler” olarak tanımladığı grupların işlediği suçların kınanması konusunda neredeyse tam bir fikir birliği oluştuğunu belirtti.
Sudan, daha önce Darfur’da, Sudan Halk Kurtuluş Hareketi (SPLM) ve diğer silahlı gruplarla imzalanan barış anlaşmalarının uygulanması amacıyla uluslararası barış gücü misyonlarını kabul etmişti. Ancak mevcut yönetim, yaşanan tecrübeler nedeniyle yabancı askeri müdahaleye karşı temkinli bir yaklaşımı sürdürmekte kararlı görünüyor.
Kaynak: Sudan Trubine