İsrail’in Somaliland’ı bağımsız bir devlet olarak tanımasının ardından Afrika Boynuzu’nda artan gerilim sürerken, Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud bugün Türkiye’yi ziyaret edecek. Ankara’da yapılacak görüşmelerde bölgesel gelişmelerin yanı sıra Türkiye-Somali ilişkileri, enerji iş birliği ve güvenlik başlıklarının ele alınması bekleniyor.
Cumhurbaşkanı Mahmud’un, Ankara’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya gelmesi bekleniyır. Görüşmenin gündeminde, İsrail’in Somaliland’a ilişkin tek taraflı kararının yanı sıra Türkiye’nin Somali açıklarındaki enerji arama faaliyetleri ve iki ülke arasındaki stratejik iş birliğinin yer alacağı ifade ediliyor.
GÜNDEMDE SOMALİLAND VAR
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 26 Aralık’ta Somaliland’ı “bağımsız ve egemen devlet” olarak tanıdıklarını açıklamıştı. Bu kararla İsrail, Somaliland’ı tanıyan ilk ve tek ülke oldu. Somaliland, 1991 yılında Somali’den tek taraflı bağımsızlığını ilan etmiş olsa da bugüne kadar uluslararası toplum tarafından tanınmadı.
Somali yönetimi, İsrail’in Somaliland’ı tanıma kararına sert tepki gösterdi. Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, söz konusu adımı reddederek:
“Somali ve Somali halkı birdir, bölünme yoluyla birbirinden koparılamaz.” ifadelerini kullanmıştı.
İsrail’in Somaliland’ı tanıma kararı, başta Türkiye olmak üzere birçok ülke ve uluslararası kuruluş tarafından kınandı. Aralarında Türkiye, Somali, Suudi Arabistan, Mısır, Katar, Pakistan ve Nijerya’nın bulunduğu ülkeler ile İslam İşbirliği Teşkilatı, ortak bir bildiri yayımlayarak Somali’nin “birliği, egemenliği ve toprak bütünlüğüne” vurgu yaptı.
TÜRKİYE’NİN SOMALİ’DEKİ VARLIĞI
Türkiye, 2011 yılından bu yana Somali’de siyasi, askeri ve insani alanlarda etkin bir rol üstleniyor. Mogadişu’da Türkiye’nin dünyanın en büyük büyükelçiliklerinden biri bulunurken, Ankara bugüne kadar Somali’ye 1 milyar doların üzerinde insani yardım sağladı.
Mogadişu’daki TÜRKSOM Askerî Üssü, Türkiye’nin yurt dışındaki en büyük askeri tesislerinden biri konumunda. Binlerce Somalili asker, Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından hem Türkiye’de hem de Somali’de eğitildi. Ayrıca Mogadişu Limanı ve Havalimanı Türk şirketleri tarafından işletiliyor. Türkiye’nin Somali’de bir uzay limanı kurmaya yönelik planları da gündemde yer alıyor.
Geçtiğimiz yıl Somali ile Etiyopya arasında yaşanan gerilim sırasında Türkiye, savunma ve enerji alanlarını kapsayan iş birliği çerçevesinde Somali karasularının korunmasına destek vermiş, Türk savaş gemilerinin eşliğinde bir sismik araştırma gemisi Somali açıklarında faaliyet yürütmüştü.
ANKARA’DA AFRİKA TRAFİĞİ
Somali Cumhurbaşkanı’nın ziyareti, Türkiye’nin Afrika ülkeleriyle artan diplomatik temaslarının son halkası olarak değerlendiriliyor. Bu kapsamda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, iki gün önce Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan’ı Ankara’da ağırladı.
Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleşen görüşmede, Türkiye-Sudan ilişkilerinin yanı sıra Sudan’daki iç savaş, insani kriz ve bölgesel gelişmeler ele alındı. Görüşmede Erdoğan, Sudan’da yaşanan çatışmaların dünyanın en büyük insani krizlerinden birine dönüştüğüne dikkat çekerek, “Türkiye, Sudan halkına desteğini sürdürecektir.” mesajını verdi.
Ankara’daki bu temaslar, Türkiye’nin Afrika Boynuzu ve çevresindeki krizlerde diplomasi, güvenlik ve insani yardım eksenli aktif rolünü güçlendirdiğini ortaya koyuyor.