Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, İsrail’in tek taraflı bağımsızlığını ilan eden Somaliland’i tanımasına sert tepki göstererek, Tel Aviv’in bölgeye gelerek kendi sorunlarını Somali’ye taşımasını istemediklerini söyledi.
TRT World’e özel röportaj veren Mahmud, “Biz İsrail’e hiçbir zaman saldırmadık, İsrail’e hiçbir sorun yaratmadık. İsrail’in bize gelmesini ve kendi sorunlarını bize getirmesini istemiyoruz.” dedi.
İsrail’in Somaliland’i tanımasını “çok üzücü bir durum” olarak nitelendiren Mahmud, bu adımın uluslararası hukukla bağdaşmadığını vurguladı. Gazze ve Orta Doğu’daki uzun süreli çatışmalara işaret eden Mahmud, “Bu sorunların şimdi Somali’ye taşınması çok üzücü.” ifadelerini kullandı.
“ULUSLARARASI TOPLUM SOMALİ’NİN TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜNÜ DESTEKLİYOR”
Mahmud, Somali’nin Birleşmiş Milletler, Afrika Birliği, Hükümetlerarası Kalkınma Otoritesi (IGAD), Doğu Afrika Topluluğu, Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı nezdinde girişimlerde bulunduğunu belirterek, uluslararası toplumun Somali’nin egemenliği ve toprak bütünlüğüne desteğini açıkça ortaya koyduğunu söyledi.
Somali’nin kuzeyinde uzun süredir ayrılıkçı eğilimler bulunduğunu hatırlatan Mahmud, Mogadişu yönetiminin bu meseleleri her zaman barışçıl yollarla çözmeye çalıştığını belirtti. “Somali hükümeti hiçbir zaman güç kullanmaya ya da diplomatik baskı uygulamaya başvurmadı.” dedi.
Türkiye’nin Somaliland ile Somali arasında arabuluculuk çabalarına da değinen Mahmud, Ankara’nın 2015’te görüşmelere ev sahipliği yaptığını ve Hargeisa’da temsilci bulundurarak diyaloğu sürdürdüğünü kaydetti. Türkiye’nin zorlu dönemlerde Somali’nin birlik ve egemenliğini tutarlı biçimde desteklediğini vurguladı.
GERİLİMİN ARTMA RİSKİ VAR
Mahmud, İsrail’in Somaliland’i tanımasının Kızıldeniz, Aden Körfezi ve Afrika Boynuzu’nda gerilimi artırma riski taşıdığı uyarısında bulundu. Somali’nin DEAŞ ve Eş-Şebab’la mücadele ettiğini hatırlatan Mahmud, İsrail’in bölgede varlık göstermesinin çatışmaları yeniden alevlendirebileceğini söyledi.
“Eğer İsrail, başkalarının çıkarlarına saldırmak için bir vekil bölge oluşturursa, o insanlar da Somaliland ve Somali’de karşılık verir. Bu hiç iyi bir deneyim olmaz.” diyen Mahmud, Somaliland’de İsrail askeri üssü kurulması ve Filistinlilerin zorla yerleştirilmesi iddialarının gerilimi tırmandıracağını belirtti. Somali hükümeti ve halkının bu tür girişimleri kesin biçimde reddettiğini vurguladı.
Mahmud daha önce Katar merkezli El Cezire’ye verdiği röportajda, istihbarat raporlarına dayanarak Somaliland’in İsrail’den tanınma karşılığında Filistinlileri yerleştirmeyi, İsrail askeri üssüne ev sahipliği yapmayı ve İbrahim Anlaşmaları’na katılmayı kabul ettiğini söylemişti.
TÜRKİYE’NİN YATIRIMLARI
Somali Cumhurbaşkanı, Türkiye ile stratejik ortaklığın savunma, güvenlik, yatırım, doğal kaynaklar, denizcilik ve “Mavi Ekonomi” alanlarını kapsadığını ifade etti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı Somali’deki güvenlik, demokratikleşme ve devlet inşası süreci hakkında bilgilendirdiğini, ortak projelerin hızlandırılmasının ele alındığını aktardı.
Doğrudan yabancı yatırımın Somali’ye “kesinlikle” geleceğini belirten Mahmud, Türkiye’nin erken dönemde yaptığı yatırımların özellikle petrol ve doğal gazda Somali pazarını yabancı yatırımlara açtığını söyledi. Somali’nin petrol üreten bir ülke olma yolunda olduğunu kaydetti.
“Bu aynı zamanda Türkiye’nin kendi teknolojisiyle petrol üretmesi için de büyük bir fırsat olacak.” diyen Mahmud, ortaklığın her iki ülkeye ekonomik ve diplomatik fayda sağlayacağını, Türkiye’ye yüksek riskli ve uzun vadeli bir sektörde ilk hamle avantajı kazandıracağını belirtti.
Mahmud ayrıca, Türkiye’nin Somali’de kurmayı planladığı uzay limanı için fizibilite ve tasarım çalışmalarının tamamlandığını ve inşaatın ilk aşamasının başladığını sözlerine ekledi.