Ruanda, Çarşamba günü yaptığı açıklamada Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC) ve Burundi ordularının, Washington’da imzalanan barış anlaşması kapsamında sağlanan ateşkesi ihlal ettiğini belirtti. Bu suçlama, Kongo’nun doğusundaki şiddeti sona erdirmesi umulan anlaşmanın imzalanmasının ardından yaşanan son gerilim olarak öne çıktı.
Ruanda Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Güney Kivu eyaletinde devam eden saldırılar ve çatışmaların sorumluluğunun Ruanda’ya yüklenemeyeceği ifade edildi.
Açıklamada, Kongo ve Burundi ordularının, koalisyon güçleriyle birlikte — aralarında milisler ve yabancı paralı savaşçılar da bulunuyor — Rwanda sınırına yakın sivil köyleri savaş uçakları ve saldırı dronlarıyla sistematik şekilde bombaladığı, buna karşılık AFC/M23 koalisyonunun “karşılık vermek zorunda kaldığını” belirttiği aktarıldı.
KDC DE RUANDA’YI SUÇLAMIŞTI
Bu açıklama, Kongo Devlet Başkanı Félix Tshisekedi’nin Pazartesi günü parlamentoda yaptığı konuşmada Ruanda’yı, ABD aracılığıyla sağlanan barış anlaşmasını ihlal etmekle suçlamasının ardından geldi.
Ruanda Dışişleri Bakanlığı ayrıca, Burundi ordusunun Güney Kivu’da Kongo hükümetine destek için yaklaşık 20 bin asker konuşlandırdığını ve özellikle Minembwe’deki Banyamulenge köylerini kuşatarak sivilleri açlığa mahkûm etmeye çalıştığını öne sürdü.
4 Aralık’ta Tshisekedi ile Ruanda Devlet Başkanı Paul Kagame, Doğu Kongo’daki çatışmalara son vermeyi amaçlayan bir barış ve ekonomik işbirliği anlaşması imzalamıştı. Bu anlaşma, Haziran ayında ABD Başkanı Donald Trump tarafından yapılan arabuluculuğun ardından ortaya çıkmıştı.
Ancak Ruanda, Kongo tarafının “herhangi bir ateşkese uyulmayacağını açıkça belirttiğini ve barış süreci devam ederken AFC/M23’ün eline geçen bölgeleri geri almak için savaşmaya devam ettiğini” savundu.
SON ÇATIŞMALARDA 74 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ
Birleşmiş Milletler’in insani yardım koordinatörü, Doğu Kongo’daki son çatışmalarda çoğu sivil en az 74 kişinin hayatını kaybettiğini, 83 kişinin ise yaralandığını açıkladı.
M23 isyancıları, Washington’da imzalanan Kongo-Ruanda anlaşmasına rağmen son günlerde Güney Kivu’nun çeşitli bölgelerinde ilerlemeye devam etti. Çarşamba günkü raporlar, isyancıların Burundi sınırına yakın stratejik ticaret merkezi Uvira’nın bazı kesimlerini ele geçirdiğini gösterdi.
‘DİPLOMASİYE DÖNÜŞ’ ÇAĞRISI
Tshisekedi, ülkesinin çatışmanın çözümü için diplomatik yolu benimsediğini belirterek Kinşasa’nın anlaşmaya bağlılığını yineledi.
Ruanda da Büyük Göller Bölgesi’nde barış ve istikrar için en uygulanabilir yolun, “Washington Anlaşmalarının tam olarak hayata geçirilmesine dönülmesi” ve Kongo ile AFC/M23 arasında yürütülen Doha Anlaşması’nın kalan eklerinin tamamlanması olduğunu vurguladı.
Öte yandan Burundi, Pazartesi günü Ruanda’yı kendi topraklarına saldırılar düzenlemekle suçladı.
Kongo’nun doğusundaki çatışmaların son aşaması 2021’de, M23 isyancı grubunun yeniden ortaya çıkıp hükümet güçlerine karşı saldırılar başlatmasıyla başlamıştı.
BM, Kinşasa ve diğer aktörler Ruanda’yı M23’e destek vermekle suçlarken; Kigali bu suçlamaları reddediyor.