Rusya, Sudan’da Kızıldeniz kıyısında inşa etmeyi planladığı deniz üssü projesini askıya aldığını açıkladı. Bu adım, Moskova’nın uzun süredir hedeflediği “Süveyş’in doğusunda” askeri varlık kurma planlarına ciddi bir darbe olarak değerlendiriliyor.
Kremlin, söz konusu üs anlaşmasını ilk kez 2017 yılında, dönemin Sudan lideri Ömer el-Beşir döneminde imzalamıştı. Ancak 2023’te Sudan’da iç savaşın patlak vermesiyle anlaşmanın onay süreci durdu. Port Sudan’ı kontrol eden Sudan Silahlı Kuvvetleri (SAF), bu yılın başlarında üssün kurulmasına engel bulunmadığını belirtmişti.
Ancak SAF ile rakip Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmaların şiddetlenmesi üzerine, Rusya yakın zamanda bu projenin yakın gelecekte hayata geçirilmesinin mümkün olmadığını açıkladı. Rusya’nın Hartum Büyükelçisi Andrey Çernovol, yerel medyaya yaptığı açıklamada “Mevcut askeri çatışma göz önüne alındığında, bu konudaki ilerleme şu anda askıya alınmıştır” dedi.
Ülkedeki en yoğun çatışmalar merkez ve batı bölgelerde yaşansa da, kuzeydoğu da savaşın etkilerinden uzak değil. Mayıs ayında Port Sudan yakınlarındaki Sudan donanma üssüne düzenlenen geniş çaplı İHA saldırısı, HDK’nin (ve arkasındaki yabancı destekçilerin) Rusya’nın planladığı üs bölgesine kadar ulaşabildiğini göstermişti.
RUSYA AFRİKA’DAKİ İLK DENİZ ÜSSÜNÜ KURACAKTI
Rusya açısından bu askıya alma kararı büyük bir kayıp olarak görülüyor. Çünkü proje, Moskova’ya Hint Okyanusu’nda kalıcı bir askeri varlık sağlamayı ve Sovyet döneminden bu yana Afrika’daki ilk deniz üssünü kazandırmayı amaçlıyordu. Kızıldeniz kıyısındaki Port Sudan’ın Süveyş Kanalı’na yakın stratejik konumu, Rusya için son derece cazip bir unsur olarak değerlendiriliyordu.
Bununla birlikte, Ukrayna’daki savaşın sürmesi nedeniyle Rus donanması ciddi kaynak sıkıntısı yaşıyor. Bu durum, özellikle Akdeniz’deki Rus deniz varlığının zayıflamasıyla kendini gösteriyor. 2018 yılında bölgede iki denizaltı ve on savaş gemisi bulunduran Rusya, son aylarda burada yalnızca bir “Kilo” sınıfı denizaltı ve bir gözetleme gemisiyle temsil ediliyor.
Uzmanlar, bu düşüşü Suriye’nin Tartus kentindeki stratejik limanın işlevini yitirmesine bağlıyor. Tartus, Rus donanmasının Akdeniz’deki ikmal ve bakım üssü olarak kritik öneme sahipti. Moskova ise artık deniz kuvvetlerinin büyük kısmını Baltık Denizi ve Arktik bölgesine kaydırmış durumda.