Birleşmiş Milletler’in (BM) Orta Afrika Cumhuriyeti (OAC) Özel Temsilcisi Valentine Rugwabiza, nisan ayında imzalanan ateşkes anlaşmasının ardından ülkenin barış sürecinin “yeniden ivme kazandığını” açıkladı. Ancak Rugwabiza, BM barış misyonuna yönelik bütçe kesintilerinin süreci olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
BM Güvenlik Konseyi’ne hitaben yaptığı konuşmada Rugwabiza, “Çad’ın aracılığıyla 19 Nisan’da hükümet ile ülkenin en aktif iki silahlı grubunun imzaladığı ateşkes sonrasında barış süreci yeniden hız kazandı ve önemli ilerlemeler kaydedildi” dedi.
Rugwabiza, aynı zamanda BM Orta Afrika Cumhuriyeti Çok Boyutlu Entegre İstikrar Misyonu (MINUSCA) Başkanı olarak, ateşkesin uygulanması ve silahsızlanma faaliyetlerinin ülkenin merkez ve kuzeybatısında somut güvenlik kazanımları sağladığını belirtti.
Aralık ayında yapılacak başkanlık, yasama, bölgesel ve belediye seçimlerini “devlet otoritesinin güçlendirilmesi ve kurumsal istikrarın pekiştirilmesi açısından dönüm noktası” olarak tanımladı.
GÜVENLİK DURUMU KÖTÜLEŞİYOR
Ancak Rugwabiza, Sudan’daki çatışmaların etkisiyle ülkenin güneydoğu ve kuzeydoğu sınır bölgelerinde güvenlik durumunun kötüleştiğini vurguladı. Bu bölgelerde Sudanlı silahlı grupların sınır ötesi geçişlerinin arttığını söyledi.
BM temsilcisi ayrıca, misyonun 2025–2026 mali yılında %15 oranında bütçe kesintisine gitmesi talimatı aldığını, bunun da personel azaltımı ve bazı operasyonların durdurulmasını gerektirdiğini ifade etti.
“Bu durum, Konsey tarafından bize verilen görevi etkili biçimde yerine getirmemizi zorlaştırıyor,” dedi.
Rugwabiza, uluslararası desteğin sürdürülmesi çağrısında bulunarak MINUSCA’nın “ülkedeki güvenlik ve barış kazanımlarının korunmasında merkezi rol oynadığını” vurguladı.
YILLARDIR SÜREN İÇ SAVAŞ
Orta Afrika Cumhuriyeti, 2013’te çoğunluğu Müslüman Seleka koalisyonunun Cumhurbaşkanı François Bozizé’yi devirmesiyle iç savaşa sürüklenmişti. Buna karşılık Hristiyan Anti-Balaka milisleri silahlanarak uzun süren bir iç çatışma başlatmıştı.
BM, ülkeyi istikrara kavuşturmak amacıyla 2014’te MINUSCA misyonunu konuşlandırdı. Silahlı grupların etkisi sürmesine rağmen, Faustin-Archange Touadéra 2015 ve 2020 seçimlerini kazanarak iktidarını sürdürdü.
2019’da hükümet ile 14 silahlı grup arasında imzalanan “Barış ve Uzlaşı Anlaşması” ise kalıcı olamadı; büyük isyancı grupların 2021’de çatışmalara geri dönmesiyle anlaşma fiilen bozuldu.