Nijer’in başkenti Niamey’de 28 Ocak’ı 29 Ocak’a bağlayan gece Diori Hamani Uluslararası Havalimanı çevresinde silah sesleri ve şiddetli patlamalar duyuldu. Güvenlik güçlerinin müdahalesiyle kontrol altına alınan saldırıda askerler yaralanırken çok sayıda saldırgan etkisiz hale getirildi. Olay, Nijer yönetiminin Fransa, Benin ve Fildişi Sahili’ni suçladığı sert açıklamaların yanı sıra Afrika Birliği ve ABD’nin güvenlik uyarılarını da beraberinde getirdi.
İLK AÇIKLAMA: ”DURUM KONTROL ALTINDA”
Saldırının ardından Nijer Dışişleri Bakanlığından bir yetkili, Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada kamuoyuna sakinlik çağrısı yaparak: “Durum kontrol altında. Endişe edilecek bir durum yok.” dedi.
Yetkili, son haftalarda ülkenin kuzeyinden getirilen büyük bir uranyum sevkiyatının havalimanında bekletildiğini belirterek, saldırının bu sevkiyatla bağlantılı olup olmadığının araştırıldığını kaydetti. Nijer hükümeti de X platformundaki resmi hesabından yaptığı açıklamada, olayın tüm yönleriyle incelendiğini ve yeni bilgilerin kamuoyuyla paylaşılacağını bildirdi.
CUMHURBAŞKANI TİANİ’DEN FRANSA, BENİN VE FİLDİŞİ SAHİLİ’NE SUÇLAMA
Nijer Cumhurbaşkanı ve askeri lideri Abdurrahmane Tiani, saldırının ardından havalimanına giderek incelemelerde bulundu. Havalimanı bünyesindeki askeri hava üssünü de ziyaret eden Tiani, Milli Savunma Bakanı ve kuvvet komutanlarıyla toplantı yaptı.
Basına yaptığı açıklamada saldırının “paralı askerler” tarafından gerçekleştirildiğini savunan Tiani, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Benin Cumhurbaşkanı Patrice Talon ve Fildişi Sahili Cumhurbaşkanı Alassane Ouattara’yı hedef alarak şu ifadeleri kullandı:
“Bu paralı askerlerin sponsorlarına, özellikle Emmanuel Macron, Patrice Talon ve Alassane Ouattara’ya sesleniyoruz; onların havlamalarını yeterince dinledik, şimdi onlar da bizim kükrememizi dinleyecek.”
Tiani ayrıca saldırının püskürtülmesinde Rus ortakların rol oynadığını belirterek:
“Güvenlik güçlerimizin yanı sıra Rus ortaklarımızı sergiledikleri koordinasyon ve başarı nedeniyle tebrik ediyorum.” dedi.
SAVUNMA BAKANLIĞI: 20 SALDIRGAN ETKİSİZ HALE GETİRİLDİ
Nijer Savunma Bakanı Salifou Modi, yazılı açıklamasında saldırının yaklaşık yarım saat sürdüğünü, farları kapalı motosikletlerle gelen saldırganların havalimanını hedef aldığını belirtti. Açıklamada, 4 askerin yaralandığı, 20 saldırganın etkisiz hale getirildiği ve 11 kişinin gözaltına alındığı bildirildi. Yerel medya, etkisiz hale getirilen saldırganlar arasında bir Fransız vatandaşının da bulunduğunu öne sürdü. Saldırıyı terör örgütü DEAŞ’ın Sahel kolu üstlendi.
STRATEJİK NOKTA: HAVA ÜSSÜ VE URANYUM DEPOLAMA ALANI
Niamey’e yaklaşık 10 kilometre mesafedeki Diori Hamani Uluslararası Havalimanı, daha önce ABD ve Fransız askerlerinin konuşlu olduğu “Niamey 101 Hava Üssü”ne ev sahipliği yapıyor. Üste halen yaklaşık 300 İtalyan askerinin bulunduğu bildirildi.
İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, saldırı sırasında bir İtalyan askerinin üç askerle birlikte havalimanından ayrılmak üzere olduğunu, ancak olaylar nedeniyle üsse dönemeyerek İtalya’nın Niamey Büyükelçiliği’ne sığındıklarını ve sağlık durumlarının iyi olduğunu açıkladı.
Havalimanında ayrıca Sahel Devletleri İttifakı’nın ortak askeri gücünün karargahı ile Rus unsurların bulunduğu, Nijer’in ihraç etmeyi planladığı uranyumun da bu bölgede depolandığı ifade edildi.
AFRİKA BİRLİĞİ’NDEN KINAMA
Afrika Birliği (AU) Komisyonu Başkanı Mahmud Ali Yusuf, saldırılara ilişkin yaptığı açıklamada, 28-29 Ocak gecesi havalimanına düzenlenen saldırıyı “derin bir kaygıyla”, 18 Ocak’ta Bosiye köyünde yaklaşık 30 sivilin öldürüldüğü saldırıyı ise “büyük bir üzüntüyle” öğrendiğini söyledi. Yusuf:
“Bu iğrenç eylemler, sivilleri ve kamu altyapısını bilinçli şekilde hedef alan bir terör kampanyasının parçasıdır.” ifadelerini kullanarak Nijer güvenlik güçlerinin “hızlı ve etkili müdahalesini” takdir etti.
Afrika Birliği, Nijer halkıyla dayanışma içinde olduklarını ve terörle mücadelede desteğin süreceğini vurguladı.
ABD’DEN TAHLİYE VE SEYAHAT UYARISI
ABD Dışişleri Bakanlığı da artan güvenlik riskleri nedeniyle Niamey Büyükelçiliği’nde görev yapan zorunlu olmayan personel ve ailelerine ülkeden ayrılma talimatı verdi. Açıklamada:
“Suç, huzursuzluk, terör, sağlık riskleri ve kaçırma olayları nedeniyle Nijer’e hiçbir gerekçeyle seyahat edilmemelidir.” denildi.
ABD’li personelin Nijer’de zırhlı araçlarla seyahat etmek ve sokağa çıkma yasağına uymak zorunda olduğu da belirtildi.
BENİN’DEN SUÇLAMALARA SERT YANIT
Nijer’in suçlamalarına Benin’den sert tepki geldi. Hükümet Sözcüsü Wilfried Leandre Houngbedji, iddiaların asılsız olduğunu belirterek:
“Bu suçlamalar çok inandırıcı değil. Hatta Nijer’in kendi içinde bile neredeyse hiçbir karşılık bulmadı.” dedi.
Houngbedji, iki ülke halkları arasındaki bağlara dikkat çekerek:
“Onlar Beninlilerin kardeşleri olduğunu söylüyor.” ifadesini kullandı ve bu suçlamaların Benin’i önceliklerinden saptırmayacağını vurguladı.