İngiliz sömürge yönetimi tarafından 19. yüzyılda Uganda ve Sudan’daki topraklarından koparılarak zorla Kenya’ya getirilen Müslüman Nübyeliler, bugün Kenya’nın başkenti Nairobi’de, ülkenin en büyük gecekondu mahallelerinden Kibera’da yaşam mücadelesi veriyor.
Yüzyılı aşkın süredir dışlanma, yoksulluk ve mülksüzlükle karşı karşıya kalan Nübyeliler, tüm zorluklara rağmen kültürel kimliklerini ve geleneklerini yaşatmaya devam ediyor.
SÖMÜRGE POLİTİKALARININ MİRASI
Nübyeliler, İngilizler tarafından 1800’lü yılların sonlarında Doğu Afrika’daki sömürge ordularında asker olarak kullanılmak üzere Sudan ve Uganda’dan Kenya’ya getirildi. Görevleri sona erdiğinde ise kendilerine kalabilecekleri bir toprak verilmedi; geçici yerleşim alanlarına bırakıldılar. Bu süreç, Nübyelilerin zamanla Nairobi’nin kenar mahallelerinde, özellikle Kibera’da yoğunlaşmasına yol açtı.
Toprak mülkiyetine erişimden uzun yıllar mahrum bırakılan topluluk, Kenya’nın bağımsızlığından sonra da vatandaşlık, mülkiyet ve temel kamu hizmetlerine erişim konusunda ciddi sorunlar yaşadı. Bugün Kibera’da yaşayan pek çok Nübyeli aile, atalarının yerleştiği topraklar üzerinde dahi yasal hak sahibi değil.
Yaklaşık bir milyon kişinin yaşadığı tahmin edilen Kibera, yoksulluk ve altyapı eksikliğiyle anılırken, Nübyeliler bu kalabalık içinde en görünmez topluluklardan biri olarak öne çıkıyor. Eğitim, sağlık ve istihdam alanlarında sınırlı imkânlara sahip olan Nübyeliler, buna rağmen topluluk dayanışmasıyla ayakta kalmaya çalışıyor.
KÜLTÜR VE KİMLİKLE DİRENİŞ
Nübyeliler için kültürel miras, yaşanan tüm dışlanmalara karşı en güçlü bağlardan biri olmaya devam ediyor. Nesilden nesile aktarılan örf, adet, gelenek ve görenekler özellikle düğünlerde ve toplumsal etkinliklerde yaşatılıyor. Geleneksel kıyafetlerini giyen Nübyeliler, bu törenlerde “Tari” dansını icra ederek hem kimliklerini koruyor hem de geçmişle bağlarını diri tutuyor.
Topluluk büyükleri, kültürel mirasın genç kuşaklara aktarılmasının hayati önem taşıdığını vurgularken, “Kimliğimizi korumak, varlığımızı korumaktır” görüşünü sıkça dile getiriyor.
Bugün Nübyeliler, Kenya devleti nezdinde tarihsel adaletsizliklerin giderilmesini, mülkiyet haklarının tanınmasını ve eşit vatandaşlık taleplerinin karşılanmasını istiyor. İngiliz sömürge döneminin geride bıraktığı bu derin yara, Kibera sokaklarında hâlâ canlılığını korurken, Nübyeliler hem geçmişle yüzleşilmesini hem de geleceğe dair umutlarının karşılıksız kalmamasını bekliyor.
Kaynak: AA