Güney Sudan’da ana muhalefet gücü Sudan Halk Kurtuluş Ordusu-Muhalefet (SPLA-IO), stratejik öneme sahip bir kasabayı ele geçirmesinin ardından güçlerine başkent Juba’ya doğru ilerleme çağrısı yaptı. Çağrı, ülkede aylardır süren ve Birleşmiş Milletler’e göre 2017’den bu yana en yoğun seviyeye ulaşan çatışmaların ardından geldi.
SPLA-IO, geçen hafta Jonglei Eyaleti’nin kuzeyinde yaşanan şiddetli çatışmaların ardından, başkent Juba’nın yaklaşık 300 kilometre kuzeyinde bulunan Pajut kasabasının kontrolünü ele geçirdi. Pajut’un düşmesiyle birlikte eyaletin başkenti Bor’un da muhalif güçlerin saldırı menziline girdiği belirtiliyor.
”JUBA’YA İLERLEYİN” EMRİ
SPLA-IO Sözcüsü Albay Lam Paul Gabriel, yaptığı yazılı açıklamada, Operasyonlardan Sorumlu Genelkurmay Başkan Yardımcısı Wisley Welebe Samson’ın birliklere açık bir talimat verdiğini duyurdu. Gabriel, Samson’ın emrini şu sözlerle aktardı:
“Güney Sudan’ın her tarafından Juba’ya ilerleyerek Juba’daki barış karşıtı rejimi ortadan kaldırın.”
Güney Sudan ordusu sözcüsü konuya ilişkin yorum yapmaktan kaçınırken, hükümet kanadından da ilk aşamada resmi bir açıklama gelmedi.
İÇ SAVAŞIN GÖLGESİNDE YENİ GERİLİM
Devlet Başkanı Salva Kiir’e bağlı güçlerle, eski yardımcısı Riek Machar liderliğindeki muhalifler arasında 2013-2018 yılları arasında yaşanan ve büyük ölçüde etnik temelli olan iç savaşta yaklaşık 400 bin kişi hayatını kaybetmişti. 2018’de imzalanan barış anlaşmasıyla çatışmalar büyük ölçüde durmuş olsa da, ülkenin birçok bölgesinde yerel şiddet olayları sürmüştü.
Geçen yıl ise SPLA-IO ile tarihsel bağları bulunan etnik bir milis grubunun, ülkenin kuzeydoğusundaki Nasir kasabasında bir ordu üssünü ele geçirmesiyle çatışmalar yeniden alevlendi. Bunun üzerine hükümet, barış anlaşması kapsamında başkan yardımcılığı görevine dönen Riek Machar’ı tutukladı. Machar, vatana ihanet ve insanlığa karşı suçlarla itham edilirken, kendisine yöneltilen suçlamaları reddettiğini açıkladı.
SİVİLLER BATAKLIKLARA SIĞINIYOR
Jonglei Eyaleti’nde faaliyet gösteren sivil toplum aktivisti Bol Deng Bol, Reuters’a yaptığı açıklamada, son haftadaki çatışmaların ciddi bir insani krize yol açtığını söyledi.
Bol:
“Çatışmalar yüzünden çok sayıda insan evlerini terk etmek zorunda kaldı. Birçoğu, yaşaması son derece zor olan bataklık alanlara sığındı.” dedi.
BM’DEN SERT UYARI
Birleşmiş Milletler Güney Sudan İnsan Hakları Komisyonu ise gelişmelere sert tepki gösterdi. Komisyon, 2018 barış anlaşmasının “kasıtlı olarak sabote edildiğini” belirterek, ayrım gözetmeksizin yapılan hava bombardımanlarını ve artan şiddeti kınadı. BM yetkilileri, taraflara derhal çatışmaları durdurma ve sivillerin korunmasını öncelik haline getirme çağrısında bulundu.
Uzmanlara göre SPLA-IO’nun Juba’ya yönelik bu açık çağrısı, Güney Sudan’da kırılgan barış sürecinin ciddi bir sınavdan geçtiğine işaret ediyor.