Güney Afrika, İran’da süren protestolara ilişkin gelişmeleri yakından takip ettiğini belirterek tüm taraflara “azami itidal” çağrısında bulundu. Güney Afrika Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, ülkedeki olaylara dair endişe duyulduğu ifade edildi.
Açıklamada, “Sürdürülebilir barış ve istikrar ancak İran halkının iradesini merkeze alan çözümlerle mümkün olabilir” denildi. Pretoria yönetimi, İran makamlarını vatandaşların barışçıl gösteri hakkını güvence altına almaya çağırdı.
Dışişleri Bakanlığı, protestolar sırasında yaşanan can kayıplarına ilişkin “kaygı verici” raporlar bulunduğuna dikkat çekerek, barışçıl protesto, ifade özgürlüğü ve örgütlenme özgürlüğünün evrensel insan hakları olduğunu ve bu hakların istisnasız korunması gerektiğini vurguladı.
ABD-İRAN GERİLİMİ TIRMANDI
Güney Afrika’nın açıklaması, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki protestoculara destek vereceğini sık sık dile getirdiği bir dönemde geldi. Washington, İran’da güvenlik güçlerinin sert müdahalesi sonucu can kayıplarının arttığını öne sürüyor.
Tahran yönetimi ise ABD ve İsrail’i, ülkede yaşananları “isyan” ve “terör eylemleri” olarak nitelendirerek bu süreçleri desteklemekle suçluyor. Ayrıca, İran’a yönelik olası bir ABD askeri müdahalesine ilişkin belirsizlik de devam ediyor.
ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı, protestocular ve güvenlik güçleri dahil olmak üzere en az 2 bin 615 kişinin hayatını kaybettiğini tahmin ediyor. İranlı yetkililer ise şu ana kadar can kaybı ve gözaltı sayısına ilişkin resmi bir açıklama yapmadı.
Protestolar, 28 Aralık’ta başkent Tahran’daki ticaret merkezlerinde, esnaf ve küçük işletme sahiplerinin artan enflasyon, değer kaybeden riyal ve kötüleşen ekonomik koşullara karşı başlattığı grev ve gösterilerle başladı. Eylemler, kısa sürede ülke geneline yayılarak işçiler, öğrenciler ve farklı toplumsal kesimlerin katıldığı hükümet karşıtı protestolara dönüştü.