Avrupa merkezli insan hakları örgütü European Center for Constitutional and Human Rights (ECCHR), Fransız enerji devi TotalEnergies’i (TTEF.PA) Mozambik’te hükümet askerleri tarafından gerçekleştirildiği iddia edilen savaş suçları, işkence ve zorla kaybettirmelere dolaylı olarak karışmakla suçladı. Örgüt, Fransız anti-terör savcılığına konuyla ilgili suç duyurusunda bulundu. İddialar, TotalEnergies’in Mozambik’teki LNG projesi alanında çalışanlarını tahliye ettikten sonra arazinin devlete bırakılması ve askerlerin maaşlarının güvenlik anlaşması kapsamında ödenmesiyle bağlantılı görülüyor.
İDDİALARIN TEMELİ
ECCHR, suç duyurusunda TotalEnergies’in 2021’in Temmuz ile Eylül ayları arasında proje sahasında Mozambik askerleri tarafından gerçekleştirilen işkencelerle bağlantılı olduğunu belirtti. Örgüt açıklamasında:
“Şirketler ve yöneticileri, çatışma bölgelerinde faaliyet gösterdiklerinde tarafsız aktörler değildir; suçların oluşmasına yardımcı olurlarsa sorumlu tutulabilirler.” ifadelerini kullandı.
Suç duyurusu, hem iç hem de uluslararası suçları sorulayan Fransız anti-terör savcılığına (PNAT) iletildi ve savcılık başvuruyu aldığını ve değerlendirme aşamasında olduğunu doğruladı.
TOTALENERGİES’İN CEVABI
TotalEnergies sözcüsü, Reuters’a yaptığı açıklamada CEO Patrick Pouyanne’nin Mart ayında yaptığı değerlendirmeleri hatırlattı. Pouyanne:
“Şirket içi inceleme iddiaları doğrulayacak herhangi bir kanıt bulamadı. Bununla birlikte Mozambik İnsan Hakları Komisyonu’nun da soruşturma yürütmesini talep ettik.” dedi.
Total ayrıca, 2021’deki saldırı ve tahliye sırasında insanları tehlikeden korumadığı iddialarıyla ilgili Fransız savcılık soruşturması altında bulunuyor, ancak bugüne kadar resmi bir suçlama yapılmadı. Şirket, herhangi bir yanlış uygulamada bulunmadığını yineliyor.
PROJE YENİDEN BAŞLATILACAK
TotalEnergies, yaklaşık 20 milyar dolarlık Mozambik LNG projesini yeniden başlatmayı planlıyor. Proje, dört yıl önce şiddetli bir İslamcı militan saldırısı nedeniyle durdurulmuştu. Şirket, yeniden başlatma sürecinde sıkı güvenlik önlemleri uygulayacak, çalışanlar yalnızca hava veya deniz yoluyla ve güvenlik gerekçesiyle sahaya erişebilecek. Projenin 2029 yılında faaliyete geçmesi bekleniyor.
Kaynak: Ajanslar