Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) heyeti, geçen hafta gerçekleşen askeri darbenin ardından arabuluculuk görüşmeleri yapmak üzere Gine-Bissau’yu ziyaret etti. Tartışmalı seçim sonrası yönetime el koyan askeri liderlere bölgesel baskı artarken, heyet yönetimi anayasal düzene dönmeye çağırdı.
Sierra Leone Devlet Başkanı ve ECOWAS Dönem Başkanı Julius Maada Bio’nun başkanlık ettiği heyet, pazartesi günü Gine-Bissau’ya giderek askeri geçiş yönetiminden “anayasal düzenin tam olarak yeniden tesisini” talep etti.
Ülkede askeri yönetim, tüm gösteri ve grevleri yasaklayarak güvenlik önlemlerini artırmış durumda.
Sierra Leone Dışişleri Bakanı Timothy Musa Kabba görüşmeler sonrası yaptığı açıklamada, “Bugün çok verimli görüşmeler yaptık. Her iki taraf da kendi endişelerini dile getirdi,” dedi.
Gine-Bissau’nun yeni Dışişleri Bakanı Joao Bernardo Vieira ise ECOWAS’ın “bu zorlu dönemde ülkeden ayrılmayacağının net şekilde ortaya konduğunu” söyledi. Vieira, geçiş yönetimi ile ordunun görüşmeleri sürdüreceğini belirtti.
TARTIŞMALI SEÇİMDEN ÜÇ GÜN SONRA DARBE
Darbe, başkanlık seçimlerinin sonuçları açıklanmadan üç gün önce patlak verdi. Hem mevcut Cumhurbaşkanı Umaro Sissoco Embalo hem de muhalefet adayı Fernando Dias da Costa zafer ilan etmişti. O tarihten bu yana resmi sonuç açıklanmadı.
Darbe sırasında Embalo, Fransız medyasına telefonla yaptığı açıklamada görevden alındığını ve tutuklandığını belirtmişti. Embalo daha sonra Kongo Cumhuriyeti’nin başkenti Brazzaville’e kaçtı.
Askeri yönetim, eski Genelkurmay Başkanı General Horta Inta-A’yı bir yıllık geçiş hükümetinin başına getirdi. Cumartesi günü açıklanan yeni kabine 28 üyeden oluştu ve çoğunlukla görevden alınan cumhurbaşkanıyla yakın isimlerden seçildi.
NİJERYA’DAN MUHALEFET LİDERİNE KORUMA
Nijerya hükümeti ise Cumhurbaşkanı Bola Tinubu’nun muhalefet lideri Dias da Costa için güvenlik koruması sağlanmasına onay verdiğini duyurdu. Gerekçe olarak Costa’nın hayatına yönelik “yakın tehdit” gösterildi. Nijerya Dışişleri Bakanı’nın ECOWAS’a gönderdiği mektuba göre Costa şu anda Bissau’daki Nijerya Büyükelçiliği’nde bulunuyor. Mektupta, muhalefet adayının korunması için ECOWAS askerlerinin görevlendirilmesi talep edildi.
Bu arada ana muhalefet partisi Gine ve Yeşil Burun Adaları Afrika Bağımsızlık Partisi (PAIGC), parti merkezinin silahlı gruplar tarafından “yasadışı şekilde basıldığını” açıkladı. Parti, 23 Kasım seçimlerine aday gösterme hakkından mahrum bırakılmış, bu karar sivil toplum örgütlerince baskıcı bir uygulama olarak eleştirilmişti.
ULUSLARARASI TEPKİ ARTIYOR
15 üyeli ECOWAS, darbenin ardından Gine-Bissau’nun örgüt içi tüm karar alma mekanizmalarından çıkarıldığını ve ülkenin ancak anayasal düzeni tam olarak geri getirdiğinde yeniden kabul edileceğini duyurdu.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres ise askeri darbeyi kınayarak derin endişe duyduğunu bildirdi. Guterres, 23 Kasım’daki seçimlerde halkın iradesinin yok sayılmasının “demokratik ilkelere kabul edilemez bir saldırı” olduğunu söyledi. BM Genel Sekreteri, anayasal düzenin “derhal ve koşulsuz” olarak yeniden tesis edilmesi ve gözaltındaki tüm görevli ile muhalefet üyelerinin serbest bırakılması çağrısında bulundu.