Katar’ın başkenti Doha’da, Anadolu Ajansının (AA) Global İletişim Ortağı olduğu 23. Doha Forum kapsamında düzenlenen “Sudan: Barış Olasılıkları ve Devletin Geleceği” panelinde, Sudan’da devam eden çatışmalar ve barış arayışına yönelik çözüm yolları ele alındı. Panel, Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü (ISS) Doğu Afrika Bölge Direktörü Paul-Simon Handy moderatörlüğünde gerçekleştirildi.
“BU, BASİT BİR İÇ ÇATIŞMA DEĞİL”
Panelde konuşan Sudan Adalet Bakanı Abdullah Muhammed Derf, Sudan’daki krizin doğru anlaşılması gerektiğini belirterek, ülkenin birçok çevrede iddia edildiği gibi bir iç savaş yaşamadığını söyledi.
Derf, çatışmalardan Hızlı Destek Kuvvetleri’ni (HDK) sorumlu tuttu ve şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bu milis, 15 Nisan’dan bu yana çok sayıda suç işledi. Silahların nasıl ve kimler tarafından gönderildiğini herkes görüyor. Komşu ülkelerden ve Güney Amerika’dan getirilen paralı askerler bu milise katıldı. Bu destek bugün de sürüyor.”
Uluslararası toplumun sessizliğinin şiddetin devamına zemin hazırladığını vurgulayan Derf, sivillerin bedel ödediğini söyledi.
“SİLAH AKIŞI DURMADIKÇA ÇATIŞMA SONA ERMEZ”
BM Siyasi İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Rosemary DiCarlo, çatışmayı sonlandırmak için tüm tarafların ortak çaba göstermesi gerektiğini ifade etti.
“Her iki tarafa da giden silah akışının durdurulması şart. İnsanlar her gün ölüyor. Bu trajediyi durdurmak için birlikte bir yol bulmalıyız.”
“HARİCİ MÜDAHALE DURMALI, ATEŞKES ŞART”
Afrika Birliği Komisyonu Siyasi İşler, Barış ve Güvenlik Komiseri Bankole Adeoye, Sudan’da iki general arasındaki “gereksiz ve yıkıcı” savaşın bölgesel ve küresel vicdanda derin bir yara açtığını söyledi.
Adeoye:
- Çatışmanın askeri çözümü olmadığını,
- Kapsayıcı ve koşulsuz ateşkesin zorunlu olduğunu,
- Dış müdahalelerin durması gerektiğini,
- Sudan’ın parçalanmasına karşı olduklarını belirtti.
Afrika Birliği’nin BM, Arap Birliği ve IGAD ile yakın çalıştığını söyleyen Adeoye, örgütün merkezde olmadığı girişimlerin başarısızlığa mahkûm olduğunu vurguladı.
“SUDAN’DA İKİ AYRI SAVAŞ YÜRÜYOR”
ABD’li eski Dışişleri yetkilisi Cameron Hudson, Sudan’da paralel bir rekabetin sürdüğünü ifade ederek şunları söyledi:
“Sudan’da iki savaş var: biri ordu ile HDK arasında, diğeri ise bölge içinde ülkenin geleceğini şekillendirmek üzere verilen siyasi mücadele.”
Hudson, ABD diplomasisinin temel sorunlarından birinin “vizyon eksikliği” olduğunu söyledi ve Sudanlıların devrim döneminde elde ettiği söz hakkının kaybolduğunu vurguladı.
“Sudanlıların ülkelerinin geleceğini belirleyecek mekanizmaları yok. Uluslararası toplum bu sesleri büyük ölçüde bastırdı.”