Çin ile Afrika Birliği (AfB), Küresel Güney ülkelerinin meşru hak ve çıkarlarını birlikte koruma konusunda mutabık kaldı. Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ve Afrika Birliği Komisyonu Başkanı Mahmud Ali Yusuf, Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’da Afrika Birliği Genel Merkezi’nde düzenlenen görüşmede bir araya geldi.
Afrika Birliği’nden yapılan açıklamaya göre, görüşmelerde taraflar diplomatik tutumların uyumlaştırılması, uluslararası meselelerde koordinasyonun artırılması ve çok taraflı iş birliğinin güçlendirilmesi konularını ele aldı. Ortak açıklamada, küresel istikrarın desteklenmesi ve Küresel Güney’in uluslararası sistemdeki rolünün güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
EGEMENLİK VURGUSU
Görüşmede, Venezuela’daki gelişmeler başta olmak üzere küresel siyasi gündem de değerlendirildi. Taraflar, tüm ülkelerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi gerektiğini belirterek Birleşmiş Milletler Şartı ve uluslararası hukuk ilkelerine bağlılığın altını çizdi. Mahmud Ali Yusuf:
“Afrika Birliği, uluslararası hukuka dayalı çok taraflı sistemi savunmaya devam edecektir.” ifadelerini kullandı.
Wang Yi ise Çin’in Afrika ile dayanışmaya büyük önem verdiğini belirterek:
“Çin ve Afrika, Küresel Güney’in önemli üyeleri olarak meşru hak ve çıkarlarını birlikte savunmalı, küresel yönetişime daha fazla istikrar ve pozitif enerji katmalıdır.” sözlerine yer verdi.
EKONOMİK VE KALKINMA İŞ BİRLİĞİ
Görüşmelerde ekonomik ve kalkınma alanındaki iş birliği de önemli bir yer tuttu. Taraflar, Çin’in 15. Beş Yıllık Kalkınma Planı ile Afrika Birliği’nin uzun vadeli kalkınma vizyonu olan “Gündem 2063”ün uyumlaştırılması konusunda mutabakata vardı. Bu çerçevede ticaret, altyapı, sanayi, lojistik ve sürdürülebilir kalkınma alanlarında somut iş birliklerinin artırılması hedefleniyor.
Çin’in Afrika’nın en büyük ticaret ortağı olmayı sürdürdüğüne dikkat çekilen görüşmelerde, 2023 yılında Çin-Afrika ticaret hacminin 282 milyar doları aştığı hatırlatıldı. Ayrıca Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Bölgesi’nin (AfCFTA) uygulanmasına destek ve Çin’in Küresel Güvenlik Girişimi kapsamında iş birliğinin güçlendirilmesi konularında da görüş birliği sağlandı.
HALKLAR ARASI ETKİLEŞİM YILI
Toplantı kapsamında, 2026 yılının “Çin-Afrika Halklar Arası Değişim Yılı” ilan edilmesi de resmen duyuruldu. Bu girişimin, kültürel, akademik ve sosyal alanlarda etkileşimi artırarak siyasi ve ekonomik ilişkileri tamamlayıcı bir rol üstlenmesi amaçlanıyor.
Afrika Birliği tarafı, görüşmeler sırasında “Tek Çin” politikasına olan bağlılığını da bir kez daha teyit etti.
WANG Yİ’NİN AFRİKA TURU
Wang Yi’nin Addis Ababa ziyareti, Çin diplomasisinde 36 yıldır sürdürülen “yılın ilk dış ziyaretinin Afrika’ya yapılması” geleneğinin bu yılki ayağını oluşturuyor. Çin Dışişleri Bakanı’nın Afrika turu kapsamında Etiyopya’nın ardından Somali ve Tanzanya’yı ziyaret etmesi, turu 12 Ocak’ta Lesotho’da tamamlaması bekleniyor. Çin, bu ziyaretlerle Afrika ülkeleriyle siyasi, ekonomik ve stratejik ilişkilerini daha da derinleştirmeyi hedefliyor.
Kaynak: AA