Cezayir Meclisi, Fransa’nın 1830–1962 yılları arasındaki sömürge dönemini suç sayan yasa tasarısını oy birliğiyle kabul etti.
Cezayir devlet televizyonunun haberine göre, oylama Meclis Başkanı İbrahim Bugali başkanlığında halka açık oturumda gerçekleştirildi. Oylamanın ardından milletvekilleri Cezayir bayrakları sallayarak, “Huzur içinde yat şehit, mücadeleye devam” sloganları attı.
Söz konusu düzenleme ile 130 yılı aşkın süren Fransız sömürgeciliği, Cezayir parlamentosu tarafından ilk kez halka açık bir oturumda suç olarak tanımlanmış oldu.
YASA, FRANSIZ SÖMÜRGECİLİĞİNE ATFEDİLEN 30’DAN FAZLA SUÇU İÇERİYOR
Meclis Başkanı Bugali, oylama öncesinde yaptığı açıklamada, yasanın Fransız sömürge suçlarının tanımlanmasını, Fransa devletinin sömürgeci geçmişinden kaynaklanan sorumluluğunun tespit edilmesini, tanıma ve özür mekanizmalarının oluşturulmasını ve sömürgeciliği övme ya da propagandasını yapmayı suç sayan cezai hükümleri içerdiğini belirtti.
Yasa metninde, Fransız sömürgeciliğine atfedilen 30’dan fazla suç sıralanıyor. Bu suçlar arasında Sahra bölgesinde yapılan nükleer denemelerin yol açtığı çevresel ve insani tahribat, sivillerin öldürülmesi, uluslararası yasaklı silahların kullanılması ve mayın döşenmesi yer alıyor.
Cezayir ile Fransa arasındaki ilişkiler, Paris yönetiminin Batı Sahra meselesinde Fas’ın özerklik planını desteklemesi nedeniyle son aylarda gerilimli bir seyir izliyor. Cezayir ise Batı Sahra halkının kendi kaderini tayin hakkını savunan Polisario Cephesi’ne desteğini sürdürüyor.
1,5 MİLYON CEZAYİRLİ HAYATINI KAYBETTİ
Cezayir, Fransa’nın 1830’da başlayan işgaline karşı 1 Kasım 1954’te bağımsızlık mücadelesini başlattı. Yaklaşık 1,5 milyon kişinin hayatını kaybettiği mücadele sonunda ülke, 1962 yılında bağımsızlığına kavuştu.
İnsan hakları örgütleri ve tarihçiler, Fransız sömürge yönetimi döneminde Cezayirlilere yönelik katliamlar gerçekleştirildiğini ve yüz binlerce kişinin zorla yerinden edildiğini belirtiyor. Cezayir İnsan Hakları Savunma Birliği ise sömürge döneminde yaklaşık 10 milyon kişinin hayatını kaybettiğini ifade ediyor.
Cezayir’de her yıl 18 Şubat, Fransa sömürgesine karşı verilen mücadelede hayatını kaybedenler anısına “Ulusal Şehit Günü” olarak anılıyor.