Güney Afrika’nın Cape Town şehrinde her yıl düzenlenen ve kökeni sömürge dönemine uzanan Kaapse Klopse Karnavalı, bu yıl da on binlerce kişinin katılımıyla gerçekleştirildi. Kölelik dönemindeki kısıtlamalara karşı bir ifade alanı olarak ortaya çıkan etkinlik, bugün Cape Malay topluluğunun en önemli kültürel organizasyonlarından biri olma özelliğini sürdürüyor.
Halk arasında “İkinci Yeni Yıl” olarak da bilinen Kaapse Klopse, ataları 17. yüzyıldan itibaren Hollandalı sömürgeciler tarafından Güneydoğu Asya’dan Cape Town’a köle veya siyasi sürgün olarak getirilen Müslüman Cape Malay toplumunun tarihsel hafızasında önemli bir yer tutuyor.
Afrikaans dilinde “Cape Kulüpleri” anlamına gelen Kaapse Klopse’nin kökeni, sömürge döneminde kölelere yalnızca 2 Ocak günü izin verilmesi uygulamasına dayanıyor. Yılbaşı günü efendilerinin evlerinde çalışmak zorunda kalan köleler, ertesi günü müzik ve yürüyüşlerle değerlendirdi. Bu pratik, zamanla kurumsallaşarak bugünkü karnavalın temelini oluşturdu.
SOKAKLARDA RENGARENK BİR KORTEJ
Aylar süren hazırlıkların ardından düzenlenen karnavalda, banjo, davul ve trompet eşliğinde yürüyen Klopse grupları, boyalı yüzleri, parlak saten kostümleri ve geleneksel “Ghoema” müziği ritimleriyle Cape Town sokaklarını doldurdu.
Etkinlik, özellikle geçmişte sömürge ve apartheid dönemlerinde şehir merkezine erişimleri kısıtlanan toplulukların, bugün aynı alanlarda görünürlük kazanmasını simgeleyen bir toplumsal bir gösteri niteliği taşıyor.
BU SENE TARİH DEĞİŞİKLİĞİ YAPILDI
Geleneksel olarak her yıl 2 Ocak’ta düzenlenen Kaapse Klopse Karnavalı, bu yıl tarihin cuma gününe denk gelmesi nedeniyle Cape Malay toplumunun dini hassasiyetleri gözetilerek 5 Ocak’ta yapıldı. Hafta içine alınmasına rağmen etkinliğe katılımın yüksek olduğu gözlendi.
Tarihi District Six semtinden başlayan ve Somerset Caddesi güzergahını izleyen kortejde yaklaşık 20 bin müzisyen ve dansçı yer aldı. Cadde boyunca toplanan on binlerce izleyici, sıcak havaya rağmen yürüyüşü yakından takip etti. Otuzdan fazla grubun katıldığı karnavalda ekipler, kendilerine özgü renkler ve koreografilerle izleyicileri selamladı.
Etkinlik, sabah saatlerinde başlayan yürüyüşün ardından akşam saatlerinde DHL Stadyumu’nda düzenlenen koro ve kostüm yarışmalarıyla sona erdi.
YÜZ BOYAMA GELENEĞİ
Klopse grubu üyelerinden Desmond, yüz boyama geleneğinin tarihsel arka planına ilişkin olarak şunları söyledi:
“Yıllar önce Güney Afrika’da aynı bölgede yaşıyorduk. O zamanlar yüzlerimizi boyamak zorundaydık; hem kendimizi cesaretlendirmek için hem de patronların kim olduğumuzu anlamaması için. Yoksa sorun yaşardık.”
Desmond, parlak saten kostümlerin ise gruplar arasındaki tarihsel rekabetin bir parçası olduğunu belirterek:
“Her takımın farklı bir rengi var. Eskiden de böyleydi. Hepimiz bunu böyle yapıyoruz. Bu, bir yarışma gibi.” ifadelerini kullandı.
MAHALLELERİ TEMSİL EDEN GRUPLAR
Etkinliğe geniş bir katılımla dahil olan “London All Stars” grubunun üyelerinden Ahmad Davids ise karnavalın Cape Town için önemine dikkat çekti. Davids,
“Bu etkinlik, şehrin en önemli müzik ve dans organizasyonlarından biri. Katılan gruplar Cape Town’ın farklı mahallelerini temsil ediyor.” sözlerine yer verdi.
Mitchells Plain bölgesini temsil ettiklerini belirten Davids, bu yılki karnavalda rekabetin yüksek olduğunu ve katılımın beklentilerin üzerinde gerçekleştiğini ifade etti.
Kaapse Klopse Karnavalı, kölelik ve apartheid geçmişinin izlerini taşıyan Cape Malay topluluğu için yalnızca bir sokak festivali değil, kültürel sürekliliğin ve tarihsel belleğin kamusal alanda görünür kılındığı bir gelenek olarak önemini koruyor.
Kaynak: AA