Birleşmiş Milletler, Mozambik’in güney ve orta kesimlerinde etkili olan şiddetli sellerin yarım milyondan fazla insanı etkilediğini ve hızla büyüyen bir insani krize dönüştüğünü açıkladı. Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) Mozambik Başkanı Paola Emerson, 20 Ocak’ta Cenevre’de düzenlenen BM basın toplantısında, özellikle Gaza, Maputo ve Sofala illerinde durumun kritik seviyeye ulaştığını bildirdi. Emerson, açıklamasında:
“Güney ve orta Mozambik’te yarım milyondan fazla insan sellerden etkilendi. Etkilenen nüfusun yaklaşık üçte ikisi yalnızca Gaza Eyaleti’nde bulunuyor.” sözlerine yer verdi.
Yoğun ve aralıksız yağışların, barajlarda yapısal arızayı önlemek amacıyla yapılan sürekli su tahliyeleriyle birleşerek geniş çaplı ve giderek kötüleşen sellere yol açtığını vurguladı.
ALTYAPI ÇÖKTÜ
Yetkililerin verdiği bilgilere göre, günler süren yağışların ardından çok sayıda ev yıkıldı, sağlık tesisleri, yollar ve temel altyapı ağır hasar gördü. Başkent Maputo’yu ülkenin geri kalanına bağlayan ana otoyolun da aralarında bulunduğu dokuz ilde yaklaşık 5 bin kilometrelik yol kullanılamaz hale geldi. Bu durum, yardım ekiplerinin etkilenen bölgelere ulaşmasını zorlaştırırken, tedarik zincirlerinde de ciddi aksamalara neden oldu.
Sellerin tarım ve hayvancılığı da vurduğunu belirten yetkililer, 27 binden fazla büyükbaş hayvanın telef olduğunu, bunun da gıda güvenliğini ve hane halkı gelirlerini ciddi biçimde zayıflattığını kaydetti.
TAHLİYELER SÜRÜYOR, GEÇİCİ BARINAKLAR DOLUP TAŞTI
Mozambik Hükümeti, Ulusal Afet Yönetim Kurumu aracılığıyla müdahaleye öncülük ederken, Gaza Eyaleti’nde bir Acil Durum Operasyon Merkezi kuruldu. Arama kurtarma çalışmaları ve daha güvenli bölgelere tahliyeler, insani yardım ortaklarının desteğiyle devam ediyor.
Ülke genelinde şu anda 51 geçici barınma merkezinde 50 binden fazla yerinden edilmiş kişi barınıyor. Bu kişilerin yaklaşık 38 bini yalnızca Gaza Eyaleti’nde bulunuyor. Limpopo Nehri havzasındaki Xai-Xai kentinde sel sularının yerleşim alanlarına ulaşması nedeniyle tahliyeler yapılırken, halka güvenlik uyarıları ve timsah riski konusunda bilgilendirmeler yapıldı. Emerson, basın mensuplarının sorusu üzerine:
“Nehir seviyeleri yükselerek yoğun nüfuslu kentsel alanlara ulaştı. Bu bölgeler sular altında kaldı ve timsahlar artık yerleşim alanlarına girebiliyor. Bu durum özellikle Xai-Xai için ciddi bir endişe kaynağı.” ifadelerini kullandı.
BM’DEN HAVA KÖPRÜSÜ VE EK DESTEK TALEBİ
Hükümet, 17 Ocak’ta Birleşmiş Milletler’den resmi olarak destek talep ederek, erişim yollarının yeniden açılması ve ulaşılması zor bölgelere yardım ulaştırılması için hava taşımacılığı, arama kurtarma, lojistik, inşaat mühendisliği ve afet yönetimi alanlarında yardım istedi.
Büyük nehirlerin taşması ve ana karayollarının geçilemez hale gelmesi nedeniyle erişim kısıtlamaları ve yetersiz finansman, müdahalenin önündeki en büyük engeller olarak öne çıkıyor. Bu nedenle insani yardım ortakları, deniz yolları dahil alternatif erişim seçeneklerini değerlendiriyor. Hayat kurtarıcı yardımlar; aşırı kalabalık barınma merkezleri, su ve sanitasyon hizmetleri, koruma faaliyetleri ve ulaşılamayan bölgelerdeki ihtiyaç değerlendirmelerine odaklanmış durumda. Ancak çatışmalardan etkilenen nüfus için yapılan 352 milyon dolarlık insani yardım çağrısının ciddi biçimde yetersiz fonlandığı belirtiliyor.
UNICEF: ÇOCUKLAR İÇİN ÖLÜMCÜL BİR TEHDİT
Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu (UNICEF) adına konuşan İletişim Şefi Guy Taylor da güney Mozambik’ten yaptığı değerlendirmede, sellerin çocuklar açısından hayati riskler barındırdığına dikkat çekti. Taylor:
“Şiddetli yağmurlar Mozambik’te hızla tırmanan bir acil duruma yol açtı. Bu durum çocuklar için ölümcül bir tehdit oluşturuyor. Yaklaşan siklon mevsimi ise yeni bir kriz riskini beraberinde getiriyor.” dedi.
Taylor, seller nedeniyle 50 binden fazla kişinin yerinden edildiğini, toplamda 513 binden fazla kişinin etkilendiğini ve bunların yarısından fazlasının çocuk olduğunu söyledi. Aşırı kalabalık geçici barınaklarda yaşayan çocukların temiz suya, sağlık hizmetlerine, beslenmeye ve eğitime erişiminin belirsiz olduğunu vurgulayan Taylor, özellikle kız çocuklarının hastalık, yetersiz beslenme ve korunma riskleriyle karşı karşıya kaldığını ifade etti.
UNICEF’in, başta Gaza ve Sofala olmak üzere etkilenen illerde acil su, sanitasyon, sağlık, beslenme, eğitim ve çocuk koruma hizmetleri sağlamak üzere hükümet ve ortaklarla birlikte çalıştığını belirten Taylor:
“Ancak devam eden yağışlar, taşkınlar ve hasarlı altyapı, yardıma ihtiyaç duyan çocuk ve aile sayısını her geçen gün artırıyor.” dedi.
BM yetkilileri, Mozambik nüfusunun yarısından fazlasını oluşturan çocukların hastalık, ölüm ve uzun vadeli olumsuz etkilerden korunabilmesi için acil ve ek uluslararası desteğin hayati önem taşıdığı uyarısında bulundu.
Kaynak: BM