Batı Afrika’da kakao üretimi, üst üste iki kötü hasat yılının ardından bu sezon da düşüşte. Sektör kaynaklarına göre, 2025/26 sezonunda bölgesel üretimde %10’a varan bir düşüşbekleniyor. Bu tahmin, sadece birkaç hafta önce yapılan %5’lik artış öngörüsünün tam tersi bir tabloya işaret ediyor.
KAKAO ÜRETEN BATI AFRİKA ÜLKELERİ ZOR DURUMDA
Fildişi Sahili ve Gana başta olmak üzere, Nijerya ve Kamerun’un da dahil olduğu Batı Afrika ülkeleri, dünya kakao üretiminin üçte ikisinden fazlasını karşılıyor. Ancak bölgede yaşanan, iklim değişikliği, yaşlanan kakao ağaçları, çeşitli bitki hastalıkları ve küçük ölçekli yasa dışı altın madencilik gibi sorunlarla boğuşuyor.
Fildişi Sahili’nde görev yapan bir “bakla sayımcısı” (kakao üretimini sahada takip eden uzman):
“Haziran ayında yapılan arazi çalışmalarında, ana ürünün geleceğini belirleyen çiçeklerin ve genç baklaların ölüm oranları beklentilerin çok üzerinde” sözlerine yer verdi.
TAHMİNLER TERSİNE DÖNDÜ
Reuters’a konuşan beş bakla sayımcısı ve altı kakao ihracatçısına göre, dört büyük üretici ülkede bu sezon üretimde yaklaşık %10’luk bir azalma beklediklerini açıkladı. Bu öngörü, Mayıs ve Haziran aylarında dile getirilen iyimser %5’lik artış beklentisini tamamen çürütmüş durumda.
Arazilerde devam eden gözlemler ve sayımlar, düşüş eğiliminin netleştiğini gösteriyor. Yetkililerse, üretime ilişkin kesin değerlendirmelerin Ağustos sonu veya Eylül başında yapılabileceğini belirtiyor.
ÜRETİMDE CİDDİ BİR DÜŞÜŞ YAŞANIYOR
Geçtiğimiz iki yıldaki düşük üretim, dünya genelinde kakao fiyatlarının rekor seviyelere çıkmasına neden olmuştu. Ancak fiyatlar, bu yılın başlarından itibaren düşüşe geçti. Fildişi Sahili, beş yıl önce 2 milyon tonun üzerinde üretim yaparken, bu sezon bu rakamın 1,6 milyon ton civarına gerilemesi bekleniyor.
Gana’nın durumu daha da dramatik. Geçen sezon 1 milyon tonun üzerinde gerçekleşen üretimin, bu yıl neredeyse yarıya düşeceği tahmin ediliyor. Gana Kakao Kurumu, üretimin sezon sonunda 600 bin tona ulaşmasını beklerken, Uluslararası Kakao Örgütü (ICCO), bu rakamın 500 bin ton civarında kalacağını öngörüyor.
Fildişi Sahili’ndeki bazı bakla sayımcıları, çiçek ve küçük baklaların ölüm oranlarının Mayıs ayındaki öngörülere kıyasla %15 ila %20 daha fazla olduğunu, Temmuz ayı boyunca da bu yüksek seviyelerde kalmasının beklendiğini söyledi. Bir sayımcı: “Bu çok büyük bir fark gibi görünmeyebilir ama bu eğilim, üretimde ciddi bir azalma olacağını gösteriyor” dedi.
GANA TOPARLANAMIYOR
Gana’daki bir başka uzman ise, üretimin kısa sürede eski seviyelere dönmesinin gerçekçi olmadığını söyledi:
“Ülkemiz kakao sektöründe çok fazla yapısal sorunla karşı karşıya. Bu nedenle 500 bin tonun üzerindeki üretim rakamlarına yeniden ulaşmamız yakın vadede mümkün görünmüyor.”
Batı Afrika’daki üretim sorunları küresel kakao arzını baskı altına alırken, gelecek sezon da fiyatlarda dalgalanma ve tedarik zincirinde kırılmalar yaşanması bekleniyor. Kakao sektöründeki belirsizlik, hem üretici ülkeler hem de dünya çapındaki çikolata endüstrisi için endişe verici bir tablo ortaya koyuyor.
Kaynak: Ajanslar