Fransız haber sitesi Le Monde Afrique’te aktarılan değerlendirmelere göre, filozof ve siyaset bilimci Achille Mbembe, 7 Aralık Pazar günü Benin’de meydana gelen darbe girişiminin ertesi günü yaptığı açıklamada, Afrika’nın daha fazla darbeye sahne olacağını söyledi.
Güney Afrika merkezli Demokrasi için İnovasyon Vakfı’nın direktörü olan Mbembe, “Afrika’da daha fazla darbeye tanıklık edeceğiz” dedi.
2020’den bu yana Afrika’da üçü eylülden sonra olmak üzere toplam 14 darbe gerçekleşti. Sahel ülkelerinin yanı sıra Gine, Gabon, Sudan, Madagaskar ve Gine-Bissau da darbe veya darbe girişimlerinden etkilendi.
“SİSTEMATİK ŞİDDETE BAŞVURULUYOR”
Mbembe’ye göre bu olaylar münferit değil; “idari çoğulculuk” krizinin bir sonucu. Bunun bir demokrasi krizi olmadığını, çoğu Afrika devletinin bir hukuk devleti olma kriterlerini karşılamadığını belirtti.
Ayrıca, sömürge döneminden miras kalan kurumların diyalog kurmak için değil, yönetmek ve bastırmak için tasarlandığını, bu nedenle sistematik olarak şiddete başvurulduğunu ifade etti.
“Bu sistemle yüzleşilmediği sürece, bu gidişatın devam edeceğini öngörmek mümkün” diye konuştu.
Mbembe, Afrika’da demokrasiden söz etmeyi bırakmak gerektiğini, bu kavramın bir “dil suistimali” olduğunu savundu. Güney Afrika, Botsvana, Mauritius, Yeşil Burun Adaları, Seyşeller ve daha sınırlı ölçüde Senegal’i hukuk devletine yaklaşan ülkeler olarak örnek verdi.
DEMOKRASİNİN GERİLEMESİ, KABA KUVVETİN YÜKSELİŞİ
Aynı kaynak tarafından aktarıldığı üzere, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin doğusundaki 23 Mart Hareketi (M23) ve Mali’deki isyancı gruplar gibi silahlı yapıların rolüne de dikkat çekti.
Kıtada zenginlikleri ele geçirme mücadelesinin siyasi hayatın merkezine yerleştiğini ve iktidar rekabetini “sıfır toplamlı” hale getirdiğini belirtti.
Mbembe, bu dinamiğin küresel ölçekte demokrasinin gerilemesi ve kaba kuvvetin yükselişi bağlamına oturduğunu, bu dönemin özellikle Sudan’da, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin doğusunda ve Sahel bölgesinde kaynak yağması ve artan şiddetle kendini göstereceğini sözlerine ekledi.