Afrika Birliği ve Avrupa Birliği üyesi ülkelerin devlet ve hükümet başkanları, 24–25 Kasım tarihlerinde Angola’nın başkenti Luanda’da gerçekleştirilecek 7. AU–AB Zirvesi için bir araya gelecek. Zirve, iki kıta arasında 25 yıldır sürdürülen stratejik ortaklığın yeni dönemi için yol haritası belirlemek amacıyla düzenlenecek. Toplantıya Angola Cumhurbaşkanı ve Afrika Birliği Dönem Başkanı Joao Lourenço ile Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa eş başkanlık edecek. Avrupa Komisyonu Başkanı Mahmud Ali Yusuf ve Ursula von der Leyen de zirvede yer alacak.
Zirve, dünyadaki büyük bir belirsizlik döneminden geçtiği, jeopolitik dengelerin hızla değiştiği bir süreçte düzenlenmesi bakımından önem taşıyor. Taraflar, çok taraflılığın, dayanışmanın ve ortak meydan okumalara karşı ortak eylemin önemini vurgularken; zirve aynı zamanda Afrika Birliği–AB ortaklığının 25. yıl dönümüne, Angola’nın Afrika Birliği Dönem Başkanlığına ve Afrika’nın küresel hedefler üzerindeki artan etkisine de dikkat çekiyor.
Görüşmelerde barış ve güvenlik, ekonomik entegrasyon, ticaret ve yatırım, çok taraflı yönetişim, iklim dayanıklılığı, dijital dönüşüm, göç, mobilite ve insani gelişme başlıklarında ilerlemenin nasıl hızlandırılacağı ele alınacak. Tüm çalışmalar, Gündem 2063, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve 2030 için AU–AB Ortak Vizyonu perspektifiyle yürütülecek.
ZİRVE ÖNCESİNDE İKİ FARKLI FORUM
Zirve, Mayıs 2025’te Brüksel’de düzenlenen ve bakanların ortak değerler, karşılıklı çıkarlar ve ortak kalkınma hedeflerine dayalı güçlü iş birliği mesajı verdiği 3. AU–AB Bakanlar Toplantısı’nın sonuçları üzerine inşa edilecek. Liderlerin buluşmasına eşlik eden sürecin kapsayıcı olması amacıyla zirve öncesinde iki önemli yan etkinlik düzenleniyor.
Bunlardan ilki, 20–21 Kasım tarihlerinde Luanda’da yapılacak AU–AB Gençlik ve Sivil Toplum Forumu. Bu forumda Afrika ve Avrupa’dan genç liderler, yenilikçiler ve sivil toplum temsilcileri bir araya gelerek genç istihdamı, inovasyon, iklim dayanıklılığı ve yönetişim gibi konularda görüşlerini paylaşacak. Forumun çıktıları doğrudan liderlerin zirvedeki tartışmalarına yansıtılacak.
İkinci yan etkinlik ise 24–25 Kasım’da düzenlenecek AU–AB İş Forumu. Afrika ve Avrupa’nın özel sektör temsilcilerini, girişimcileri ve politika yapıcıları buluşturacak forum; altyapı, sürdürülebilir enerji, tarım, imalat, dijital ekonomi ve yaratıcı endüstrilerde ortak yatırım ve iş birliği fırsatlarını değerlendirecek. Bu etkinlikler, gençlerin, sivil toplumun ve iş dünyasının ortaklığın geleceğine katkıda bulunması amacıyla tasarlandı.
25. YILA ÖZEL ETKİNLİKLER
Afrika Birliği–AB Ortaklığı, 2000 yılında Kahire’de düzenlenen ilk zirveyle resmiyet kazanmış ve geçen 25 yılda iki kıta arasında siyasi diyalogdan ekonomik iş birliğine, kültürel değişimden barış operasyonlarına uzanan geniş bir çalışma alanı oluşturmuştu. Ortaklık çerçevesinde alt yapı geliştirme, eğitim ve beceri programları, sağlık, inovasyon ve iklim dayanıklılığı alanlarında somut sonuçlar elde edildi. Bu 25. yıl vesilesiyle Afrika Birliği Komisyonu ve Avrupa Birliği’nin Afrika Birliği Delegasyonu, #AUEU25 etiketiyle bir yıllık anma programı başlatarak her iki kıtada kampanyalar, sergiler ve toplumsal diyalog etkinlikleri düzenliyor.
Ortaklığın temelini dört ana sütun oluşturuyor. İlk sütun olan “refah” kapsamında, iki kurum bölgesel ekonomik entegrasyonu güçlendirmeyi, istihdamı artıran sürdürülebilir ticaret ve yatırımları teşvik etmeyi ve sağlık, eğitim, beceri kazanımı gibi alanlarda kapasiteyi geliştirmeyi hedefliyor.
İkinci sütun olan “barış, güvenlik ve yönetişim” ise istikrarın, hukukun üstünlüğünün ve demokratik kurumların güçlendirilmesinin kalkınma için vazgeçilmez olduğu fikrinden hareket ediyor. Bu kapsamda taraflar, çatışma önleme, barış inşası ve güvenlik mimarisinin güçlendirilmesi için yakın iş birliği sürdürüyor.
Üçüncü sütun “insanlar” başlığı altında, göç ve hareketlilik, kültürel değişim programları, toplumsal kapsayıcılık, insani yardım ve özellikle kadınlar ile gençlerin toplumsal hayata katılımını artırmaya yönelik çalışmalar yürütülüyor.
Dördüncü sütun “gezegen” kapsamında ise AU ve AB, çok taraflılık ve sürdürülebilirlik alanlarında küresel liderlik üstleniyor. BM üyelerinin yüzde 40’ından fazlasını temsil eden iki birlik, küresel yönetişimin güçlendirilmesi, iklim değişikliğiyle mücadele ve gezegenin korunması için uluslararası girişimlere öncülük ediyor. Güney Afrika’nın başkanlığını yürüttüğü G20 iş birliği ve Gelecek Paktı da bu çalışmaların örnekleri arasında yer alıyor.
Kaynak: Africa Union