Avrupa Birliği, Sudan’da devam eden çatışmalarda yaşanan ağır insan hakları ihlalleri ve vahşet olayları nedeniyle, aralarında paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) lideri Mohamed Hamdan Dagalo’nun (Hemedti) kardeşinin de bulunduğu yedi kişiyi yaptırım listesine aldı. Kararla birlikte, hem HDK hem de Sudan Silahlı Kuvvetleri ile bağlantılı komutanlar ve milis liderlerine mal varlığı dondurma ve AB’ye seyahat yasağı uygulanacak.
AB Konseyi’nin açıklamasına göre yaptırım uygulanan yedi kişiden beşi HDK ile bağlantılı. Bu isimler arasında, HDK liderinin kardeşi olan Binbaşı Algoney Hamdan Dagalo Musa da yer alıyor. Diğer iki kişinin ise Sudan Silahlı Kuvvetleri ile bağlantılı olduğu ve bunlardan birinin Baraa bin Malik Taburu Komutanı Al-Misbah Abu Zaid Talha olduğu bildirildi.
Yeni kararla birlikte AB’nin Sudan yaptırım çerçevesi kapsamında kara listeye alınan kişi sayısı 18’e, yaptırım uygulanan kuruluş sayısı ise 8’e yükseldi. AB Konseyi, yaptığı açıklamada çatışmaların sorumluluğuna dikkat çekerek:
“Bu savaşın sorumluluğu, Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) ve Sudan Silahlı Kuvvetleri (SAF) ile bunların bağlı milis güçlerinin omuzlarında olmaya devam etmektedir” ifadelerini kullandı. Konsey ayrıca, Darfur’da ve ülke genelinde “insan hayatına telafisi mümkün olmayan zararlar veren şiddetin dramatik biçimde tırmandığını.” vurguladı.
EL-FEŞİR VURGUSU
Yaptırımlar, Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICC) Başsavcı Yardımcısı Khan’ın 19 Ocak’ta BM Güvenlik Konseyi’ne yaptığı bilgilendirmenin ardından geldi. Khan, özellikle El Feşir’de, Kuzey Darfur’un Ekim ayı sonlarında HDK tarafından uzun süre kuşatılması sırasında savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar işlendiğini bildirmişti.
AB, kararların Ekim 2025’te kabul edilen Konsey Sonuçları’nda yer alan ve hukukun üstünlüğü, hesap verebilirlik ve uluslararası insancıl hukuka saygının yeniden tesis edilmesini öngören taleplerle uyumlu olduğunu belirtti. Brüksel, Sudan’a yönelik yaptırım çerçevesini Ekim 2023’te oluşturmuş, 2024 ve 2025’te alınan kararlarla listeyi kademeli olarak genişletmişti.
Sudan’da çatışmalar, Nisan 2023’te sivil yönetime geçiş sürecinde ordu ile HDK arasında yaşanan güç mücadelesiyle başlamış, binlerce kişinin ölümüne ve milyonlarca kişinin yerinden edilmesine yol açmıştı.