Ruanda, yaklaşık iki yıl önce İngiltere tarafından iptal edilen tartışmalı sığınmacı anlaşması nedeniyle Londra yönetimine karşı hukuki süreç başlattığını duyurdu. Ruanda hükümeti, İngiltere’nin anlaşmanın mali hükümlerini ihlal ettiğini belirterek, davayı Hollanda merkezli Daimi Tahkim Mahkemesi’ne taşıdı.
Ruanda hükümetinden salı gecesi yapılan açıklamada, İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın göreve geldikten sonra Temmuz 2024’te önceki hükümet döneminde imzalanan göç anlaşmasını tek taraflı olarak iptal ettiği hatırlatıldı. Açıklamada, bu kararın insan hakları savunucularının yoğun tepkisinin ardından alındığı vurgulandı.
240 MİLYON STERLİN ÖDENDİ, KALAN ÖDEMELER YAPILMADI
İngiltere’nin, anlaşma iptal edilmeden önce Kigali’ye yaklaşık 240 milyon sterlin (330,9 milyon dolar) ödeme yaptığı belirtildi. Ruanda’ya göre Londra, Kasım 2024’te Nisan 2025 ve Nisan 2026’da yapılması gereken iki ayrı 50 milyon sterlinlik ödemeden feragat edilmesini talep etti.
Ruanda, anlaşmanın resmen sona erdirilmesi halinde yeni mali koşulların müzakere edilmesi şartıyla bu düzenlemeyi kabul edebileceğini bildirdi. Ancak Kigali yönetimi, iki ülke arasında bu yönde bir görüşmenin yapılmadığını ve “tutarların anlaşma kapsamında halen ödenmesi gerektiğini” kaydetti.
DAVA DAİMİ TAHKİM MAHKEMESİ’NE TAŞINDI
Ruanda, İngiltere’nin anlaşma kapsamında yeni ödeme yapma niyeti olmadığını net şekilde ortaya koymasının ardından, davayı geçen kasım ayında Lahey merkezli Daimi Tahkim Mahkemesi’ne taşıdığını açıkladı.
Açıklamada, İngiltere Başbakanı Starmer’ın anlaşmayı Kigali’ye önceden resmi bildirimde bulunmadan “öldü ve gömüldü” şeklinde nitelendirmesinin, ortaklık ruhuna aykırı olduğu ifade edildi.
Ruanda yönetimi, İngiltere’yi anlaşmanın “mali düzenlemelerine uymamakla” ve ayrıca “Ruanda’dan savunmasız mültecilerin yeniden yerleştirilmesine yönelik düzenlemeleri reddetmekle” suçladı. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Ruanda, bu talepleri tahkime taşımak zorunda kalmaktan üzüntü duymaktadır. Ancak Birleşik Krallık’ın bu konulardaki uzlaşmaz tutumu karşısında başka bir seçeneğimiz kalmamıştır.”
TARTIŞMALI ANLAŞMANIN GEÇMİŞİ
İngiltere ile Ruanda arasında Nisan 2022’de imzalanan anlaşma, İngiltere’ye Manş Denizi üzerinden gelen bazı göçmenlerin Ruanda’ya gönderilmesini ve sığınma başvurularının burada değerlendirilmesini öngörüyordu. Anlaşma, insan hakları örgütleri tarafından yoğun şekilde eleştirilmişti.
Başbakan Keir Starmer ise göreve geldikten sonra, sığınmacıların Ruanda’ya gönderilmesi politikasını sürdürmeyeceğini açıklamış ve bu uygulamayı, “caydırıcılık sağlamayan göstermelik uygulamalar” olarak nitelendirmişti.
Kaynak: AA