Microsoft’un kurucu ortaklarından Bill Gates tarafından kurulan Gates Vakfı, Afrika ülkelerinin sağlık sistemlerini iyileştirmek amacıyla yapay zekâ teknolojilerinden yararlanmalarını desteklemek için OpenAI ile yeni bir iş birliğine gitti. Ortaklık kapsamında hayata geçirilen “Horizon 1000” adlı girişim için 50 milyon dolarlık finansman, teknoloji ve teknik destek sağlanacağı açıklandı.
Girişim, Afrika ülkelerindeki liderlerle yakın iş birliği içinde çalışarak yapay zekânın sağlık alanında uygulanmasına öncülük etmeyi amaçlıyor. İlk uygulama ülkesi olarak Ruanda belirlenirken, projenin ilerleyen aşamalarda kıta genelinde yaygınlaştırılması planlanıyor.
Bill Gates, vakfın temel ilkelerinden birinin gelişmekte olan bölgelerde yaşayan insanların yeni teknolojilere erişmek için onlarca yıl beklemek zorunda kalmaması olduğunu vurgulayarak, Horizon 1000’in 2028 yılına kadar bölgede 1000 sağlık kliniğine ulaşmayı hedeflediğini duyurdu.
KRİTİK SAĞLIK ÇALIŞANI AÇIĞINA ODAKLANIYOR
Gates’e göre girişimin çıkış noktasını, özellikle yoksul bölgelerde kronik hâle gelen sağlık çalışanı yetersizliği oluşturuyor. Bu durum, küresel sağlık alanında son 25 yılda kaydedilen ilerlemenin duraksamasına yol açabilecek en büyük risklerden biri olarak değerlendiriliyor.
Çocuk ölümlerinin önemli ölçüde azalması, çocuk felci ve HIV gibi hastalıkların daha iyi kontrol altına alınması gibi kazanımlara rağmen, personel eksikliği sağlık sistemlerinin en zayıf halkası olmayı sürdürüyor.
Sahra Altı Afrika’da yaklaşık 6 milyon sağlık çalışanı açığı bulunduğu belirtilirken, bu durum aşırı yük altındaki sağlık personelinin yeterli idari destek ve güncel klinik rehberlikten yoksun şekilde çok sayıda hastaya hizmet vermek zorunda kalmasına yol açıyor. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre düşük kaliteli sağlık hizmetleri, düşük ve orta gelirli ülkelerde her yıl milyonlarca ölümle bağlantılı görülüyor.
RUANDA ÖRNEĞİ TABLOYU ORTAYA KOYUYOR
Horizon 1000’in ilk uygulama ülkesi olan Ruanda, sorunun boyutunu gözler önüne seriyor. Ülkede her 1000 kişiye yalnızca 1 sağlık çalışanı düşerken, bu oran DSÖ’nün önerdiği 1000 kişide 4 sağlık çalışanı standardının oldukça altında kalıyor. Gates, mevcut ilerleme hızıyla bu açığın kapanmasının yaklaşık 180 yıl sürebileceğine dikkat çekiyor.
“Horizon 1000 kapsamında, yapay zekâ araçlarının birinci basamak sağlık merkezlerinde, topluluklar içinde ve insanların evlerinde kullanımını hızlandırmayı hedefliyoruz,” ifadelerini kullanan Gates, bu teknolojilerin sağlık çalışanlarının yerini almak için değil, onların işini desteklemek üzere tasarlandığını vurguluyor.
Girişimin önümüzdeki yıllarda kademeli biçimde uygulanmasıyla birlikte Gates Vakfı’nın, Sahra Altı Afrika’daki yenilikçiler ve hükümetlerle yakın iş birliği içinde çalışması planlanıyor.