Güney Afrika, geçtiğimiz hafta BRICS ülkeleriyle düzenlenen ortak deniz tatbikatlarına İran donanmasının katılması nedeniyle hem uluslararası hem de iç siyasi baskıyla karşı karşıya kaldı. Pretoria yönetimi, Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa’nın talimatlarına aykırı biçimde İran’ın tatbikata dahil olup olmadığına ilişkin resmi soruşturma başlattı.
10 üyeden oluşan BRICS grubunda Brezilya, Çin, Mısır, Etiyopya, Hindistan, Endonezya, İran, Rusya, Güney Afrika ve Birleşik Arap Emirlikleri yer alıyor. Başlangıçta ekonomik işbirliği amacıyla kurulan yapı, zamanla güvenlik ve askeri alanlara da genişledi.
“Will for Peace 2026” adı verilen tatbikatlar, 9–16 Ocak tarihleri arasında Güney Afrika sularında gerçekleştirildi. Güney Afrika ordusu, tatbikatların deniz güvenliğini artırmayı ve ülkeler arası askeri uyumu güçlendirmeyi hedeflediğini savundu.
ABD, İRAN’IN KATILIMINA TEPKİ GÖSTERDİ
Ancak özellikle İran’ın katılımı, ABD yönetiminin sert tepkisine yol açtı. Washington, İran’ın ülkede devam eden ve binlerce kişinin hayatını kaybettiği iddia edilen protestoları şiddetle bastırdığı bir dönemde Güney Afrika’nın İran donanmasını ağırlamasını “kabul edilemez” olarak nitelendirdi.
ABD’nin uyarılarına rağmen İran’a ait üç savaş gemisinin tatbikatlara katıldığı belirtilirken, Ramaphosa’nın İran’ın dışlanması yönünde talimat verdiği ancak bu talimatın Savunma Bakanlığı ve ordu tarafından uygulanmadığı öne sürüldü.
Bu gelişmeler üzerine Savunma Bakanı Angie Motshekga, Cumhurbaşkanı’nın talimatlarının göz ardı edilip edilmediğini araştırmak üzere bir soruşturma kurulu oluşturulduğunu açıkladı.
İÇ POLİTİKADA DA TARTIŞMALAR SÜRÜYOR
İç politikada da tartışmalar büyürken, iktidar koalisyonunda yer alan Demokratik İttifak (DA), hükümeti dış politikayı orduya teslim etmekle suçladı. Muhalefet, Güney Afrika’nın “bağlantısız” çizgiden uzaklaştığını savundu.
Analistler ise ABD’nin tepkisinin, Güney Afrika’nın İsrail’i Gazze savaşı nedeniyle Uluslararası Adalet Divanı’na taşıması gibi daha geniş jeopolitik gerilimlerin parçası olduğuna dikkat çekiyor.
Kaynak: Al Jazeera