Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, Sudan’da özellikle Kordofan bölgesinde çatışmaların yoğunlaşmasına ilişkin ciddi uyarılarda bulundu. BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Sözcüsü Ravina Shamdasani, Yüksek Komiser Volker Türk’ün Sudan’a gerçekleştirdiği beş günlük ziyaretin ardından taraflara net bir mesaj verdiğini açıkladı.
Shamdasani, Volker Türk’ün Port Sudan, Kuzey Eyaleti ve Dongola’yı kapsayan ziyareti sırasında gönüllülerle, ülke içinde yerinden edilmiş kişilerin kaldığı kamplarla, baraj ve enerji tesisleriyle temaslarda bulunduğunu belirtti. Türk’ün ziyaretini pazar günü tamamladığını kaydeden Shamdasani, Yüksek Komiser’in özellikle Kuzey Darfur’daki El Faşir’in ele geçirilmesi sırasında yaşanan ağır ihlallerin Güney Kordofan’daki Kadugli ve Dilling kentlerinde asla tekrarlanmaması gerektiği yönünde sert bir uyarıda bulunduğunu aktardı.
ŞİDDETİN SİVİLLER ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri, Ad Dabba’daki Al Afad yerinden edilmiş kişiler alanında yaklaşık 20 bin kişinin barındığını ve burada El Faşir’de yaşanan şiddetin çocuklar, kadınlar ve erkekler üzerindeki yıkıcı etkilerine doğrudan tanıklık ettiğini ifade etti.
El Faşir’in geçen yıl ekim ayı sonunda ele geçirilmesinin, yaygın yargısız infazlar, savaş silahı olarak kullanılan cinsel şiddet, insanlık dışı muameleler ve fidye amaçlı kaçırmalarla anıldığı vurgulandı. Kentin düşmesinden önceki 18 aylık kuşatma sürecinde sivillerin gıda, sağlık hizmetleri ve temel ihtiyaçlardan mahrum bırakıldığı, yerleşim alanları ile sivil altyapının sürekli hedef alındığı hatırlatıldı.
Yüksek Komiser Türk’ün, Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) heyetiyle yaptığı görüşmeler de dahil olmak üzere çatışmanın tüm taraflarını, El Faşir’de ve sonrasında işlenen suçların Kadugli, Dilling ve Kordofan’ın geneline yayılmaması konusunda uyardığı belirtildi. BM’nin, bölgede aralıksız askeri çatışmalar, yoğun top atışları, İHA ve hava saldırıları nedeniyle büyük yıkım yaşandığı ve temel hizmetlerin çöktüğüne dair raporlar aldığı kaydedildi. Ekim ayı sonundan bu yana Güney Kordofan’da 25 binden fazla kişinin yerinden edildiği bildirildi.
SİVİLLERE YÖNELİK SUÇLAR DOĞRULANDI
Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) dün BM Güvenlik Konseyi’ne sunduğu raporda, El Faşir’in düşmesi sürecinde ve sonrasında hem savaş suçları hem de insanlığa karşı suçlar işlendiği tespitinin yer aldığı ve bunun BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği’nin bulgularını doğruladığı ifade edildi.
Volker Türk’ün Merowe Barajı ve hidroelektrik santralinde sivil altyapının tahrip edildiğine tanık olduğu belirtilirken, Sudan Silahlı Kuvvetleri ile Hızlı Destek Kuvvetleri’ne siviller için hayati öneme sahip sivil hedeflere yönelik saldırıları derhal durdurma, sivilleri koruma ve insani yardımların engelsiz ulaştırılmasını sağlama çağrısı yapıldı. Açıklamada ayrıca, bölgesel aktörler başta olmak üzere çatışmada silah sağlayan ve ekonomik çıkar elde eden tüm etkili tarafların savaşı sona erdirmek için acilen harekete geçmesi gerektiği vurgulandı.
YÜKSEK KOMİSER, HDK HEYETİ İLE GÖRÜŞTÜ
Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Shamdasani, Yüksek Komiser’in Nairobi’de Hızlı Destek Kuvvetleri heyetiyle yaptığı görüşmenin, bu grubun kontrol ettiği bölgelerde ilan ettiği yönetimin tanındığı anlamına gelmediğinin altını çizdi. Türk’ün görüşmede, toplu tecavüz vakaları, sivillerin tüm mal varlıklarının yağmalanması ve sistematik cinsel şiddet gibi ihlalleri gündeme getirdiği, bu suçlardan liderliğin sorumlu olduğunu açıkça ifade ettiği aktarıldı.
Shamdasani, Yüksek Komiser’in bu ihlallerin münferit değil, sistematik nitelikte olduğunu vurguladığını ve hesap verebilirliğin sağlanması gerektiğini özellikle dile getirdiğini söyledi. Ayrıca, Türk’ün tüm zorluklara rağmen topluluklarını yeniden inşa etmeye çalışan ve insanlara yardım etmeyi sürdüren Sudanlılarla bir araya geldiği, yaşananları doğrudan dinlemenin son derece sarsıcı olduğunu belirtti.