Uganda’da Perşembe günü yapılan ve tartışmalara yol açan devlet başkanlığı seçimlerinin ardından muhalefet lideri Bobi Wine, BBC’ye yaptığı açıklamada seçim sonuçlarını mahkemeye taşımayacağını duyurdu. Gizlendiği yerden konuşan Wine, yargıya güvenmediğini belirterek destekçilerini barışçıl protestolara çağırdı. Seçimleri kazanan Cumhurbaşkanı Yoweri Museveni cephesinden ise muhalefete yönelik sert suçlamalar ve tehditler geldi.
”YARGI ELE GEÇİRİLMİŞ DURUMDA”
Asıl adı Robert Kyagulanyi olan 43 yaşındaki eski pop yıldızı Bobi Wine, BBC’ye verdiği röportajda, neden hukuki itiraz yoluna gitmeyeceğini şu sözlerle anlattı:
“Uganda’daki yargı sistemi ele geçirilmiş durumda. Bu nedenle sonuçlara mahkemede itiraz etmeyeceğiz.”
Wine, destekçilerine seslenerek:
“Ugandalıları, demokrasilerini korumak için her türlü anayasal ve yasal yolu kullanarak mücadele etmeye teşvik ediyoruz.” dedi. Bunun barışçıl protestoları da kapsadığını vurguladı.
TARTIŞMALI SONUÇLAR VE HİLE İDDİALARI
Resmi sonuçlara göre 81 yaşındaki Cumhurbaşkanı Yoweri Museveni oyların yüzde 72’sini alarak yeniden seçildi. En yakın rakibi Bobi Wine ise yüzde 25 oyda kaldı.
Wine, bu sonuçları kabul etmediğini belirterek:
“Bu sonuçları reddediyoruz çünkü sahte ve hiçbir şekilde oy verme iradesini yansıtmıyor. Sandıklardaki ve beyanname formlarındaki rakamlarla tamamen farklı.” ifadelerini kullandı.
Muhalefet lideri, ayrıntı vermeden “oy pusulası doldurma” iddialarına da dikkat çekti.
Yetkililer hile suçlamalarına henüz doğrudan yanıt vermezken, Uganda İnsan Hakları Komisyonu (UHRC), seçim günü bazı “teknik ve prosedürel” sorunlar yaşandığını ancak bunların oylamanın genel adilliğini bozmadığını savundu. Afrika Birliği (AU) gözlemcileri ise raporlarında “oy hileciliğine dair bir kanıt görmediklerini” açıkladı.
EV HAPSİ İDDİASI VE KAÇIŞ
Seçimlerden bu yana günlerdir kamuoyunun karşısına çıkmayan Wine, yaptığı açıklamada güvenliğiyle ilgili ciddi endişeler taşıdığını söyledi. Eşi ve akrabalarının bulunduğu aile evinin fiilen kuşatma altında olduğunu belirten Wine, güvenlik güçlerinin eve yiyecek girişine izin vermediğini öne sürdü.
Başkent Kampala’nın bir banliyösündeki evinden cuma gecesi düzenlenen bir baskın sırasında kaçtığını söyleyen Wine:
“Çitimden atladılar, elektriğimi ve güvenlik kameralarımı kestiler. Orada kalmanın tehlikeli olduğunu gördüm.” dedi.
Polis ise muhalefet liderinin evine baskın düzenlendiği iddialarını reddederek, alınan önlemlerin kendisini cumhurbaşkanı adayı olarak korumaya yönelik olduğunu savundu.
SERT SUÇLAMALAR
Cumhurbaşkanı Museveni, seçimlerin ardından muhalefeti sonuçları şiddet yoluyla değiştirmeye çalışmakla suçladı ve onları “terörist” olarak nitelendirdi.
Daha da sert açıklamalar ise Uganda ordusu komutanı General Muhozi Kainerugaba’dan geldi. Aynı zamanda Museveni’nin oğlu ve olası halefi olan Kainerugaba, X platformundaki paylaşımında, seçimle bağlantılı şiddet olaylarında 22 muhalif destekçinin öldürüldüğünü söyledi.
Kainerugaba, Bobi Wine’ı açıkça tehdit ederek:
“Polise teslim olması için 48 saat süresi var. Aksi halde onu kanun kaçağı ve isyancı olarak değerlendireceğiz.” ifadelerini kullandı.
Wine ise bu tehditlere atıfla:
“Museveni’nin oğlunun bana zarar vereceğine dair söz verdiğini duydunuz. İnsanlara zarar vereceğine söz verdi ve sözünü tuttu. Bu yüzden kendime dikkat etmeliyim.” dedi.
GÖZLATILAR
Wine, ülkede muhaliflere yönelik bir baskı dalgası yaşandığını ve bunun “sessiz bir katliam” boyutuna ulaştığını öne sürdü. Sosyal medya paylaşımlarında seçim şiddetinde 100’den fazla kişinin öldürüldüğünü iddia etti, ancak bu rakamı destekleyecek somut kanıt sunmadı.
Yerel Daily Monitor gazetesine göre, Kampala genelinde seçimlerle bağlantılı olaylar nedeniyle 100’den fazla genç çeşitli suçlamalarla cezaevine gönderildi.
Seçimlerin ardından günlerce süren internet kesintisi, Cumartesi günü Museveni’nin kazanan ilan edilmesinden saatler sonra sona erdi. AfB gözlemcileri bu kesintiyi sert şekilde eleştirdi. Wine ise sinyal bozucular nedeniyle evinin yakınında eşine bile ulaşamadığını söyledi.
MUSEVENİ’NİN YEDİNCİ DÖNEMİ
Museveni, Pazar günü yaptığı zafer konuşmasında seçim sonucunun iktidardaki Ulusal Direniş Hareketi’nin (NRM) üstünlüğünü gösterdiğini savundu. 1986’da isyancı lider olarak iktidara gelen Museveni, o tarihten bu yana yedi seçim kazandı.
Uganda, bağımsızlığını kazandığından bu yana cumhurbaşkanlığı makamının barışçıl bir şekilde el değiştirdiği bir sürece tanıklık etmedi. Bu durum, ülkedeki mevcut siyasi krizin arka planını oluşturmaya devam ediyor.