Kuzey Afrika’nın en köklü halklarından biri olan Amazigler, Cezayir genelinde yerel takvimlerine göre 2976’ncı yılın başlangıcını simgeleyen Yennayer Bayramı’nı geleneksel törenlerle kutladı. Kutlamaların merkezi, ülkenin kuzeydoğusundaki Kabiliye bölgesinde yer alan Tizi Vuzu vilayetine bağlı Ait Bouhini köyü oldu.
Her yıl 12 Ocak’ta kutlanan Yennayer, Amazig kültüründe hem yeni yılın başlangıcını hem de bir bayram gününü ifade ediyor. Efsaneye göre bu tarih, Berberi Kral Şişnak’ın Mısır Firavunu 2’nci Ramses karşısında kazandığı zaferin yıl dönümüne dayanıyor. Bu nedenle Yennayer, tarihsel hafızanın yanı sıra dayanışma, bereket ve paylaşma gibi değerleri de simgeliyor.
DAYANIŞMA ÖN PLANDA
Ait Bouhini köyünde düzenlenen kutlamalarda, kuşaktan kuşağa aktarılan gelenekler yaşatıldı. En dikkat çeken ritüellerden biri olan “vaade” geleneği kapsamında köy halkı ve dışarıdan gelen misafirler aynı sofrada bir araya geldi. Zengin-fakir, yaşlı-genç ayrımı yapılmaksızın herkesin birlikte yemek yemesi, bayramın toplumsal dayanışma yönünü öne çıkardı.
Kutlamalara katılan ziyaretçilerden Neriman Halef, AA muhabirine yaptığı açıklamada:
“Bugün 12 Ocak 2976 Amazig bayramı. Her yıl bu günü büyük bir coşkuyla kutluyoruz. Ait Bouhini köyüne geldik, misafirperverlikleri ve cömertlikleri için herkese teşekkür ediyoruz.” dedi.
Halef, Kabiliye bölgesinin doğal güzelliklerini, geleneksel kıyafetlerini ve yöresel yemeklerini yakından tanıma fırsatı bulduklarını belirterek, Yennayer’in Cezayir kültürünü anlamak açısından önemli bir gün olduğunu vurguladı.
TARIMSAL TAKVİME DAYANAN BİR BAYRAM
Köy sakinlerinden Hakim Yugurta Şekini ise Yennayer’in kökeninin tarımsal takvime dayandığını belirterek:
“Bu bayram, köy halkını tek bir yerde toplamak ve yeni yılı fakirleri de unutmadan karşılamak anlamına geliyor.” ifadelerini kullandı. Şekini, geçmişte büyük ahşap ya da toprak tabaklarda herkesin birlikte yemek yediğini, bu geleneğin bugün de yaşatıldığını anlattı.
Kutlamalarda en çok öne çıkan yemek ise etli yöresel kuskus oldu. Gönüllüler tarafından topluca hazırlanan kuskus, yeni tarım yılının bereketini ve paylaşma kültürünü simgeliyor. Etkinlikler kapsamında ayrıca bölgeye özgü müzik dinletileri düzenlendi, köy geleneksel halılar ve seramiklerle süslendi.
KÜLTÜREL KİMLİK YAŞATILMAYA ÇALIŞILIYOR
Cezayir’de 12 Ocak’ın resmi tatil olması nedeniyle Yennayer kutlamaları ülke genelinde üç gün boyunca çeşitli etkinliklerle sürüyor. Amazigler, bu süreçte kültürel kimliklerini ve geleneklerini görünür kılma imkanı buluyor.
Kuzey Afrika’da özellikle Cezayir, Fas, Tunus, Libya ve Mısır’ın bazı bölgelerinde yaşayan Amazigler, bölgenin en eski halkları arasında yer alıyor. Yaklaşık 45 milyon nüfusa sahip Cezayir’de Amaziglerin nüfusun yaklaşık yüzde 30’unu oluşturduğu biliniyor.
Cezayir hükümeti, 2011 yılında Amazig dilini resmi dil olarak tanımış, 2018’de ise Yennayer’i resmi tatil ilan ederek Amazig kültürüne verilen önemi resmiyete kavuşturmuştu.
Kaynak: AA