ABD’nin Somali’ye yönelik yardımları askıya alma kararıyla iki ülke arasındaki ilişkiler en düşük seviyeye indi. Washington, Mogadişu hükümetine fayda sağlayan yeni yardımları, Dünya Gıda Programı’na (WFP) ait bir deponun yıkılmasıyla ilgili anlaşmazlık nedeniyle durdurduğunu açıkladı.
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın dış yardımlardan sorumlu müsteşarı, Çarşamba günü X’te yaptığı paylaşımda, Somali hükümeti yetkililerinin ABD tarafından finanse edilen bir WFP deposunu yıktığını ve bağışçı fonlu gıda yardımına yasa dışı şekilde el koyduğunu öne sürdü. Bunun üzerine Washington’un Somali’ye yönelik yardımları askıya aldığı belirtildi. Askıya alınan yardımın parasal değeri ise açıklanmadı.
WFP sözcüsü Perşembe günü Reuters’a yaptığı açıklamada, programın 75 metrik ton besleyici gıda maddesini geri aldığını söyledi. Bir gün önce ise başka bir WFP sözcüsü, aynı miktardaki yardımın bulunduğu deponun liman yetkilileri tarafından yıkıldığını ifade etmişti.
Bir ABD’li yetkili, “Bazı gıda maddelerinin geri alındığına dair haberleri memnuniyetle karşılıyoruz” diyerek, Somali’de yardımın saptırılması ve kötüye kullanılması iddialarına ilişkin soruşturmanın sürdüğünü kaydetti. Yetkili ayrıca, Somali Federal Hükümeti’ne olayla ilgili ayrıntılı bir açıklama yapma taahhüdünü hızla yerine getirmesi çağrısında bulunduklarını söyledi.
“GIDALAR BAŞKA DEPODA SAKLANIYOR”
Somali Dışişleri Bakanlığı ise Perşembe günü erken saatlerde, ABD tarafından sağlanan yardımın çalındığı iddiasını reddederek, yardımın WFP’nin gözetiminde olduğunu açıkladı. Bakanlık, söz konusu deponun bulunduğu Mogadişu Limanı bölgesinde genişletme ve yeniden işlevlendirme çalışmalarının yürütüldüğünü, bu faaliyetlerin insani yardımların muhafazası, yönetimi ya da dağıtımını etkilemediğini belirtti.
WFP sözcüsü, deponun yıkılmasının ardından gıdaların güvenli şekilde depolanması için yetkililerle birlikte çalıştıklarını söyledi. Sözcüye göre depoda, yetersiz beslenen hamile ve emziren kadınlar ile kız çocukları ve küçük çocukların tedavisinde kullanılmak üzere 75 metrik ton özel besleyici gıda bulunuyordu. Depo, nüfusun neredeyse dörtte birinin (4,4 milyon kişi) kriz düzeyinde ya da daha kötü açlıkla karşı karşıya olduğu bir dönemde WFP’nin acil operasyonları için kritik önemdeydi.
Reuters’ın gördüğü ve Çarşamba tarihli Mogadişu Liman İdaresi’ne ait bir teslim tutanağı, WFP’nin “daha önce mavi depodan taşınan” gıdaları başka bir depoda devraldığını gösteriyor. Belgede, bir WFP Somali yetkilisinin imzası ve gıdaların insan tüketimine uygunluğunun laboratuvar testiyle teyit edilmesinin ardından nihai teslimin onaylanacağına dair el yazısı bir not yer alıyor.
Reuters’ın incelediği bir başka yazışmaya göre, Somali Limanlar ve Deniz Ulaştırması Bakanlığı, Kasım ayında WFP ülke direktörüne, liman ofislerinin taşınması planları kapsamında programın 31 Aralık’a kadar “mavi depo”yu boşaltması gerektiğini resmi olarak bildirdi.
MINNESOTA KRİZİ
Donald Trump’ın ikinci döneminde izlediği sert göç politikaları da Washington-Mogadişu ilişkilerinde bir başka gerilim başlığı oldu. Trump yönetimi, Somali vatandaşlarının ABD’ye girişini yasakladı ve geçen ay Somali kökenli ABD vatandaşlarını içeren göçmenlik dosyalarını dolandırıcılık iddialarıyla denetlediğini açıkladı.
Ayrıca Minnesota’daki Somali topluluğuna bağlı bazı sivil toplum kuruluşları hakkında dolandırıcılık suçlamaları yöneltildi. Önceki Demokrat yönetim döneminde başlatılan soruşturmalar kapsamında, çocuk bakımı ve diğer sosyal hizmet programlarıyla bağlantılı olarak en az 56 kişi suçunu kabul etti.
ABD Dışişleri Bakanlığı, yardımların yeniden başlamasının Somali hükümetinin sorumluluk alması ve düzeltici adımlar atmasına bağlı olacağını yineledi. Trump yönetimi, geçen yıl göreve dönmesinden bu yana ABD dış yardım harcamalarını genel olarak azaltarak Afrika’daki önceliğini yardımdan ticarete kaydırdı.
Öte yandan ABD’nin Güney Sudan Büyükelçiliği de Perşembe günü, Güney Sudanlı yetkililerin müdahalesi ile ABD yardımlarının istismarı ve hırsızlığı iddiaları nedeniyle ülkedeki bir bölgeye yönelik yardımları askıya aldığını, başka bir bölgede ise ciddi kesintileri değerlendirdiğini duyurdu.
Kaynak: Reuters