The Times gazetesinin Ulusal Arşivler’de yayımlanan belgelere dayandırdığı haberine göre, dönemin Başbakanı Tony Blair liderliğindeki İngiltere hükümeti, 2005’te yapılması planlanan Zimbabve parlamento seçimleri öncesinde Mugabe yönetimine karşı izlenebilecek politika seçeneklerini masaya yatırdı.
Arşiv belgelerinde, Irak ve Afganistan müdahalelerine atıf yapılarak Mugabe’nin zorla görevden alınmasının da tartışıldığı görüldü. İngiltere Dışişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan “Zimbabve: Politika Seçenekleri” başlıklı değerlendirme notunda, “Eğer sahadaki durumu gerçekten değiştirmek istiyorsak, Mugabe’ye Saddam’a yaptığımızı yapmamız gerekir.” ifadesine yer verildi.
Ancak aynı belgelerde, bu seçeneğin hukuki, siyasi ve askeri açıdan ciddi sorunlar barındırdığı vurgulandı. Değerlendirmede, olası bir askeri müdahalenin İngiltere tarafından tek başına yürütülmek zorunda kalınacağı, Afrika ülkeleri ve uluslararası toplumun böyle bir girişime karşı çıkacağı, Birleşmiş Milletler onayı olmadan hukuki dayanağının bulunmadığı ve net bir çıkış stratejisinin olmadığı kaydedildi. Bu gerekçelerle söz konusu planın “ciddi bir alternatif olmadığı” sonucuna varıldığı belirtildi.
Belgelerde ayrıca, Mugabe’nin ülkede derinleşen ekonomik krize ve yaygın insan hakları ihlallerine rağmen iktidarını sürdürdüğü, İngiltere’nin uyguladığı yaptırımların ise beklenen demokratik dönüşümü sağlayamadığı ifade edildi. Mugabe’nin ileri yaşına rağmen sağlığının yerinde olduğu ve iktidarının kısa vadede sona ereceğine dair güçlü işaretler bulunmadığı değerlendirmesi de yer aldı.
Ortaya çıkan arşiv belgeleri, Blair hükümetinin Mugabe yönetimine karşı daha sert adımları tartıştığını, ancak Irak benzeri bir askeri müdahalenin siyasi, hukuki ve diplomatik riskleri nedeniyle bu seçeneği bilinçli şekilde devre dışı bıraktığını gözler önüne serdi.
Zimbabve’nin 1980’de bağımsızlığını kazanmasının ardından başbakan ve devlet başkanı sıfatlarıyla ülkeyi 37 yıl yöneten Robert Mugabe, 2017 yılında gerçekleşen askeri darbenin ardından görevinden istifa etmişti.