Sudan’ın batısındaki Darfur bölgesinde yer alan El-Feşir şehrinde, Hızlı Destek Kuvvetleri’nin (HDK) kontrolü ele geçirmesinin ardından ilk kez ulaşan Birleşmiş Milletler yardım ekipleri, şehrin büyük ölçüde terk edildiğini, hayata dair neredeyse hiçbir iz kalmadığını bildirdi. BM yetkilileri, şehirden 100 bini aşkın kişinin kaçtığını, geride kalanların ise saklanarak hayatta kalmaya çalıştığını açıkladı.
ŞEHİRDE SESSİZLİK HAKİM
Birleşmiş Milletler Sudan Daimi Temsilcisi ve İnsani Yardım Koordinatörü Denise Brown, Pazartesi günü Reuters’a yaptığı açıklamada, El-Feşir’e Cuma günü gerçekleştirilen birkaç saatlik ziyarette şehrin “neredeyse tamamen ıssız” olduğunu söyledi. Brown, şehri açıkça “bir suç mahalli” olarak nitelendirdi. Brown:
“Kasaba insanlarla dolu değildi. Görebildiğimiz insan sayısı son derece azdı.” diyerek, BM personelinin çoğu kişinin boş binalarda ya da yalnızca plastik örtülerle oluşturulmuş ilkel barınaklarda saklandığını gözlemlediğini aktardı.
100 BİNDEN FAZLA KİŞİ KAÇTI
HDK’nın, El-Feşir’i 18 ay süren ve şehri kıtlığın eşiğine getiren kuşatmanın ardından ele geçirmesinden bu yana, Ekim ayı sonundan itibaren 100 binden fazla kişinin şehri terk ettiği tahmin ediliyor. Hayatta kalanlar, saldırı sırasında ve sonrasında etnik temelli toplu katliamlar ve yaygın gözaltılar yaşandığını bildiriyor.
Yetkililer, El-Feşir ve çevresindeki bölgelerde çok sayıda kişinin akıbetinin hâlâ bilinmediğine dikkat çekiyor.
HAFTALARCA SÜREN MÜZAKERE
BM’nin şehre güvenli erişim sağlayabilmesi için HDK ile yürüttüğü müzakerelerin haftalar sürdüğü belirtildi. Bu süreçte HDK, şehrin yeniden “normalleştiği” yönünde bir algı oluşturmaya çalışsa da BM yetkilileri sahadaki durumun bununla örtüşmediğini vurguladı.
Brown, ziyaretin amacının öncelikle El-Feşir’e insani yardım ulaştırılıp ulaştırılamayacağını değerlendirmek olduğunu belirtti.
El-Feşir’de kalanların kesin sayısının bilinmediğini ifade eden Brown, görülen az sayıdaki insanın çoğunlukla yaşlı, hasta ya da yaralı olduklarını ve bu nedenle kaçamadıklarını söyledi. Şehirde küçük bir pazarın bulunduğunu ancak burada da yalnızca sınırlı miktarda, çoğu yerel üretim sebzenin satıldığını aktardı.
Brown, sahadaki izlenimlerini şu sözlerle anlattı:
“Elimizde insanların fotoğrafları var. Yüzlerinde yorgunluğun, stresin, kaygının ve kaybın birikimini açıkça görebiliyorsunuz.”
UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE HASTANE RAPORLARI
Yale İnsani Araştırma Laboratuvarı tarafından incelenen 16 Aralık tarihli uydu görüntüleri, şehirde cesetlerin kaldırıldığına dair izler bulunduğunu, fakat yaşam belirtisinin neredeyse hiç olmadığını ortaya koydu.
Dünya Sağlık Örgütü’nün, 460 kişinin öldürüldüğü yer olarak tanımladığı Suudi Hastanesine de değinen Brown, burada bazı sağlık çalışanlarının hâlâ bulunduğunu ancak hiçbir tıbbi malzemelerinin olmadığını söyledi.
ÇOK SAYIDA YARALI VE KAYIP VAR
El-Feşir’e yönelik saldırı, Nisan 2023’ten bu yana HDK ile Sudan ordusu arasında süren savaşın en kanlı safhalarından biri olarak değerlendiriliyor. Bu saldırı, HDK’nın Darfur’daki kontrolünü büyük ölçüde pekiştirmesine ve ilerleyişini ülkenin kuzeybatısına taşımasına olanak sağladı. Brown:
“Açık konuşmak gerekirse, yaralananlar, göremediğimiz kişiler ve gözaltına alınmış olabilecekler konusunda hâlâ çok endişeliyiz.” diyerek, ilerleyen ziyaretlerde özellikle su, sanitasyon ve temel insani ihtiyaçlara odaklanılacağını ifade etti.
Kaynak: Ajanslar