İsrail’in Somaliland’i bağımsız bir devlet olarak tanımasının ardından bölgede tansiyon yükselirken, Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud’un Türkiye’ye resmi bir ziyaret gerçekleştireceği bildirildi. Middle East Eye Ankara Büro Şefi Ragıp Soylu’nun bilgi aldığı iki üst düzey kaynağa göre Mahmud, Salı günü Ankara’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya gelecek.
Ziyaret, İsrail’in geçtiğimiz hafta sonu Somaliland’ı tanıyan ilk ülke olduğunu açıklamasının ardından gerçekleşeceği için dikkat çekti. Her ne kadar görüşmenin bu gelişmeden önce planlandığı belirtilse de, Ankara’daki diplomatik kaynaklar, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın görüşmede İsrail’in bu tek taraflı adımını gündeme getirmesinin beklendiğini ifade ediyor.
ENERJİ KONUSU GÖRÜŞÜLECEK
Ziyarete ilişkin bilgi sahibi kaynaklar, Somali Cumhurbaşkanı Mahmud’un, Ekim ayında tamamlanan sismik araştırmaların sonuçlarını Cumhurbaşkanı Erdoğan ile değerlendirmeyi planladığını aktardı. Görüşme sonrasında her iki liderin de kamuoyuna açıklama yapması bekleniyor.
Bu temaslar, Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın geçen hafta yaptığı açıklamaların ardından önem kazandı. Bayraktar:
“Türkiye’nin 2026 yılında Somali kıyılarında sondaj çalışmalarına başlamayı planladığını.” belirtmiş, bölgede hidrokarbon kaynaklarının varlığına işaret eden güçlü emareler bulunduğunu vurgulamıştı.
TÜRKİYE’NİN SOMALİ’DEKİ ROLÜ
Türkiye, 2011 yılından bu yana Somali’de hem siyasi hem de ekonomik açıdan aktif bir rol üstleniyor. Ankara, Mogadişu’da dünyanın en büyük Türk büyükelçiliğini açarken, kuraklık ve kıtlıkla mücadele kapsamında Somali’ye 1 milyar doların üzerinde insani yardım sağladı.
Mogadişu’daki TÜRKSOM Askerî Üssü, Türkiye’nin yurt dışındaki en büyük askerî tesislerinden biri konumunda bulunuyor. Somali ordusuna mensup binlerce asker, hem Türkiye’de hem de Mogadişu’da Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından eğitildi. Ayrıca Mogadişu Limanı ve Havalimanı Türk şirketleri tarafından işletiliyor. Ankara’nın Somali’de bir uzay limanı inşa etmeye yönelik planları da bulunuyor.
Geçtiğimiz yıl Mogadişu ile Etiyopya arasında artan gerilim sonrasında Türkiye, gizli bir savunma ve enerji iş birliği anlaşması kapsamında Somali karasularının korunmasına destek verme taahhüdünde bulunmuştu. Bu çerçevede Türk savaş gemilerinin eşliğinde bir Türk sismik araştırma gemisi, Somali açıklarında enerji arama faaliyetleri yürütmüştü.
İSRAİL’İN SOMALİLAND HAMLESİNE TEPKİLER BÜYÜYOR
İsrail’in Somaliland’ı tanıma kararı, başta Türkiye olmak üzere çok sayıda ülkenin tepkisini çekti. ABD Başkanı Donald Trump, Washington’un bu aşamada İsrail’in attığı adımı takip etmeye hazır olmadığını belirterek, “ABD’nin şu an için aynı yönde hareket etmeyeceğini” ifade etti.
1960’ta kurulan Somali Cumhuriyeti’nin bir parçası olan Somaliland, 1991 yılında tek taraflı bağımsızlık ilan etmişti. Ancak bugüne kadar Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri başta olmak üzere hiçbir ülke tarafından resmen tanınmamıştı.
Cumartesi günü aralarında Türkiye, Somali, Suudi Arabistan, Mısır, Katar, Pakistan ve Nijerya’nın da bulunduğu çok sayıda ülke ile İslam İşbirliği Teşkilatı, İsrail’in kararını kınayan ortak bir bildiriye imza attı. Bildiride, Somali’nin “birliği, egemenliği ve toprak bütünlüğüne” vurgu yapıldı. Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud da İsrail’in adımına sert tepki göstererek:
“Somali ve Somali halkı birdir, bölünme yoluyla birbirinden koparılamaz.” ifadelerini kullandı.
Uzun süredir Somaliland ile yakın ilişkiler yürüttüğü bilinen Birleşik Arap Emirlikleri ise İsrail’in açıklamasına ilişkin henüz resmi bir değerlendirme yapmadı.
Kaynak: Middle East Eye