Somali’nin başkenti Mogadişu’da seçmenler, Perşembe günü yapılan yerel seçimlerle 1969’dan bu yana ilk kez yerel yönetimleri belirlemek üzere doğrudan oy kullanmak için sandık başına gitti. Ülkenin demokratikleşme sürecinde kritik bir dönüm noktası olarak görülen seçimler, uzun yıllardır uygulanan kabile temelli dolaylı sistemden kopuşun en somut adımı olarak değerlendiriliyor.
Somali Federal Cumhuriyeti Ulusal Bağımsız Seçim ve Sınırlar Komisyonu, Mogadişu’da bölgesel yönetimlerin belirleneceği seçimler için oy verme işleminin sabah saatlerinde başladığını açıkladı. Komisyona göre seçimlere 20 siyasi partiden toplam 1604 aday katılıyor. Güneydoğu Banadir bölgesinde ise 390’dan fazla aday seçmenlerin oyuna talip oldu. Oy verme işleminin akşam saatlerinde sona ermesi bekleniyor.
YOĞUN GÜVENLİK ÖNLEMLERİ
Seçimler öncesinde başkentte güvenlik önlemleri üst seviyeye çıkarıldı. Yetkililer, Mogadişu genelinde 10 binden fazla güvenlik görevlisinin konuşlandırıldığını bildirdi. Güvenlik Bakanı Abdullahi Şeyh İsmail, alınan önlemlere ilişkin yaptığı açıklamada:
“Şehrin güvenliğini sağlamayı başardık.” dedi.
Seçim Komisyonu Başkanı Abdikarin Ahmed Hassan ise seçim günü sıkı tedbirler uygulanacağını belirterek:
“Tüm hareketler kısıtlanacak, seçmenler otobüslerle oy verme merkezlerine taşınacak. Tüm ülke adeta kapanacak.” ifadelerini kullandı.
Hassan, bu sürecin tarihi önemine dikkat çekerek:
“Somali halkı için yaklaşık 60 yıl sonra ilk kez seçimleri görmek harika bir an.” sözlerine yer verdi.
DOLAYLI SİSTEMDEN DOĞRUDAN OYA GEÇİŞ
Yerel seçimler, Somali’nin uzun yıllardır uyguladığı kabile temelli “4,5 sistemi” yerine, “bir kişi, bir oy” esasına dayalı demokratik seçim modeline geçişte tarihi bir adım olarak görülüyor. Somali’de en son doğrudan genel seçimler 1969 yılında, Siad Barre’nin iktidara gelmesinden önce yapılmıştı. 1991’de başlayan iç savaşın ardından ülke, vatandaşların doğrudan oy kullanamadığı, milletvekillerinin kabile delegeleri tarafından seçildiği bir sistemle yönetildi.
Bu yıl üç kez ertelenen yerel seçimler, federal hükümetin demokratik temsili güçlendirme hedefinin önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor. Nisan ayında, onlarca yıl aradan sonra ilk kez seçmen kayıt süreci başlatılmış, yaklaşık 400 bin kişi seçmen kaydı yaptırmıştı.
Buna karşın süreç tartışmaları da beraberinde getirdi. Bazı seçim görevlileri ve siyasi aktörler, federal hükümeti “tek taraflı seçim süreçleri dayatmakla” suçlayarak seçimleri boykot ettiklerini açıkladı. Güvenlik endişeleri ve hükümet karşıtı protestoların gölgesinde yapılan seçimlerin, ülkenin kırılgan siyasi dengeleri açısından önemli bir sınav olduğu vurgulanıyor.
GELECEK SEÇİMLER İÇİN KRİTİK EŞİK
Yetkililer, Mogadişu’daki yerel seçimlerin sorunsuz tamamlanması halinde bunun ülke genelinde yapılması planlanan doğrudan seçimler için örnek teşkil edeceğini belirtiyor. Somali’de, Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud’un görev süresinin sona ermesiyle 2026 yılında cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yapılması bekleniyor. Ancak bu seçimlerin, milletvekillerinin devlet başkanını seçeceği dolaylı bir sistemle gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
Federal hükümet, Mogadişu’daki yerel seçimleri, barış ve istikrar arayışındaki Somali’nin demokratik dönüşüm yolunda attığı en sembolik ve önemli adımlardan biri olarak tanımlıyor.
Kaynak: Ajanslar