Libya’da Muammer Kaddafi rejiminin devrilmesinin ardından yaklaşık 14 yıldır kapalı olan Libya Ulusal Müzesi, kapsamlı bir yenileme sürecinin ardından 12 Aralık’ta yeniden ziyarete açıldı. Trablus’un eski şehir bölgesinde yer alan ve El-Hamra Sarayı’nın önemli bir bölümünü oluşturan müze, dört katlı yapısında 5 bini aşkın tarihi eseri ziyaretçilerle buluşturuyor.
Tarih öncesi çağlardan modern Libya tarihine uzanan geniş bir koleksiyona sahip olan müze, Roma döneminden Osmanlı’ya, İtalyan işgaline karşı direnişten krallık dönemine kadar ülkenin tüm tarihsel evrelerini kronolojik bir düzen içinde sunuyor. Yenilenen müze, hem Libya halkı hem de yabancı ziyaretçiler için ülkenin kültürel mirasını yeniden görünür kılmayı amaçlıyor.
TARİH ÖNCESİNDEN MODERN LİBYA’YA
Libya Tarihi Eserler İdaresi Müdürü Muhammed eş-Şekşuki, AA muhabirine yaptığı açıklamada, müzenin Libya tarihinin tüm aşamalarını kapsayacak şekilde düzenlendiğini söyledi. Şekşuki:
“Müzede tarih öncesi dönemlerden başlayarak günümüze kadar uzanan, Libya’nın tüm tarihsel evrelerini yansıtan eserler sergileniyor.” dedi.
Müzede Roma dönemine ait çok sayıda heykel, Osmanlı döneminden kalma eserler, Libya Krallığı’nın ilk lideri Kral İdris Senusi’nin ofisi ve kişisel eşyaları da yer alıyor.
KAÇIRILAN TARİHİ ESERLER GERİ GETİRİLDİ
Şekşuki, özellikle 1990’lı yıllardan itibaren ve 2011 Şubat Devrimi sonrasında çok sayıda tarihi eserin yurt dışına kaçırıldığını hatırlatarak, son yıllarda önemli geri kazanımlar sağlandığını belirtti.
“Daha önce İtalya, Fransa ve Belçika’ya kaçırılan bazı eserler geri getirildi. Ulusal Birlik Hükümeti’nin çabalarıyla İngiltere, ABD, Avusturya, Fransa ve İsviçre’ye kaçırılan toplam 21 eseri ülkemize geri kazandırdık.” diyen Şekşuki, bu eserlerin de müzede sergilendiğini ifade etti.
Müzede Osmanlı dönemine, özellikle de Karamanlı ailesinin Libya’yı yönettiği döneme ait eserlerin önemli bir yer tuttuğunu belirten Şekşuki, şu bilgileri paylaştı:
“İspanya Kralı tarafından Karamanlı Yusuf Paşa’ya hediye edilen taşınabilir bir taht ve bir kâse ile Karamanlı ailesini temsil eden elbiseler de müzede sergileniyor.”
ÖMER MUHTAR’IN KİŞİSEL EŞYALARI SERGİLENİYOR
Libya’nın İtalyan işgaline karşı verdiği direnişin simge isimlerinden “Çöl Aslanı” lakaplı Ömer Muhtar’a ait kişisel eşyalar da müzenin en dikkat çeken bölümleri arasında yer alıyor.
Şekşuki, mücahit ailelerinin bağışlarıyla oluşturulan koleksiyona değinerek:
“Bunların en önemlileri, mücahitlerin lideri Ömer Muhtar’ın gözlüğü, asası, tüfeği ve bazı yazışmalarıdır. Ayrıca mücahit Süleyman el-Baruni’nin önemli eşyaları, Ramazan Suveyhili’ye ait eşyalar ve Ahmed el-Şerif’e ait bir kılıç da müzede bulunuyor.” dedi.
Şekşuki ayrıca, İtalyan işgali sırasında 14 Libyalı mücahidin idam edildiği darağacının da müzede sergilendiğini sözlerine ekledi.
DÜNYA’NIN EN ESKİ MUMYALARI
Müze Müdürü Kemal Yusuf eş-Şitvi ise müzede Mısır Firavunları döneminden bile daha eski dönemlere ait mumyaların sergilendiğini belirtti. Şitvi:
“Bunlar bilinen en eski mumyalar arasında yer alıyor” dedi.
Şitvi ayrıca, Karamanlı Yusuf Paşa’ya ait bir aynanın ABD’ye kaçırıldığını, yürütülen diplomatik girişimler sonucunda bu eserin de Libya’ya geri getirildiğini ve müzede sergilendiğini kaydetti.
GİRİŞLER SENE SONUNA KADAR ÜCRETSİZ
Müzenin yıl sonuna kadar ücretsiz olarak gezilebileceğini açıklayan Şitvi, yeni yıldan itibaren ücret tarifesinin uygulanacağını belirtti. Buna göre 10 yaş altı çocuklar için giriş ücreti 5 Libya dinarı, yetişkinler için 10 dinar, yabancı ziyaretçiler için ise 15 ila 20 dinar arasında olacak.
Müzede ayrıca Libya’daki farklı etnik gruplara ait geleneksel kıyafetler ve günlük yaşamda kullanılan eşyalar da sergileniyor. Müzeyi ziyaret eden Trablus sakinlerinden Hanedi el-Kadı, müzenin yenilenmiş halini “harika” olarak nitelendirdi.
Kadın ziyaretçilerin özellikle geleneksel kıyafetlerin sergilendiği bölümlere ilgi gösterdiğini söyleyen Kadı:
“Müzenin tamamı çok etkileyici. Ama bir kadın olarak özellikle elbiseler ve geleneksel eşyalar dikkatimi çekiyor. Burada Libya’nın tüm bölgelerini temsil eden kıyafetler ve kültürel eşyalar mevcut.” ifadelerini kullandı.
Libya Ulusal Müzesi’nin yeniden açılması, ülkenin kültürel mirasının korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Kaynak: AA