Gana Cumhurbaşkanı John Dramani Mahama, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 80. oturumu kapsamında New York’ta, transatlantik kölelik ve sömürgecilik için tazminat talep eden küresel bir heyetle bir araya geldi. Mahama, görüşmelerde Afrika liderlerine seslenerek, kölelik mirasıyla yüzleşme konusunda “rahatlık yerine cesareti seçmeleri” ve büyüyen tazminat hareketine destek vermeleri çağrısında bulundu.
Afrika, Karayipler, Avrupa, Latin Amerika ve Amerika Birleşik Devletleri’nden uzmanların yer aldığı heyet, cuma günü yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Mahama’ya Afrika Birliği’nin (AfB) tazminat gündemi kapsamında belirlenen öncelikli eylem alanlarını sunduklarını bildirdi. Heyet, kıta genelinde daha güçlü bir siyasi irade ve ortak tutum oluşturulması gerektiğini vurguladı.
AFRİKA BİRLİĞİ’NİN TAZMİNAT MİSYONU
Afrika Birliği, şubat ayında mali tazminat, geçmişteki haksızlıkların resmi olarak tanınması ve politika reformlarını da içeren kapsamlı bir “birleşik tazminat vizyonu” oluşturma sürecini başlatmıştı. Savunucular, bu çabanın yalnızca maddi telafiyi değil, aynı zamanda tarihsel adaletsizliklerin kabulünü ve kalıcı yapısal değişiklikleri hedeflediğini belirtiyor.
15. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar en az 12,5 milyon Afrikalının Avrupalı gemilerle zorla kaçırılarak köle olarak satıldığına dikkati çeken savunucular, köleliğin mirasının günümüzde de ırkçılık ve eşitsizlikler yoluyla sürdüğünü, bununla mücadele için somut adımlar atılması gerektiğini ifade ediyor.
DESTEK ARTIYOR
Tazminat talepleri küresel ölçekte ivme kazanırken, aynı zamanda ciddi bir muhalefetle de karşılaşıyor. Pek çok Avrupalı lider konunun gündeme getirilmesine dahi karşı çıkarken, karşıt görüşler günümüz devletlerinin ve kurumlarının tarihsel suçlardan sorumlu tutulmaması gerektiğini savunuyor.
Buna rağmen Gana, Afrika’da tazminat savunuculuğunun ön saflarında yer almayı sürdürüyor. Heyet, kıta genelindeki siyasi liderler arasında “stratejik uyum ve birlik” ihtiyacının altını çizerek, Mahama’yı diğer liderleri de bu yönde harekete geçirmeye çağırdı. Heyet üyeleri, Mahama’dan Afrika’daki ve diasporadaki sivil toplum kuruluşları ile etkilenen toplulukların yanında yer alarak tazminat talebini açıkça sahiplenmesini istedi.
DİPLOMATİK TEMASLAR SÜRÜYOR
Heyet, temasları kapsamında Gana Dışişleri Bakanı Samuel Okudzeto Ablakwa ve Cumhurbaşkanı Mahama’nın tazminatlar özel temsilcisi Ekwow Spio-Garbrah ile de görüştü. Görüşmelerde, Afrika ülkelerinin uluslararası platformlarda daha koordineli hareket etmesi gerektiği görüşü öne çıktı.
Geçtiğimiz ay Angola’nın başkenti Luanda’da düzenlenen Avrupa Birliği–Afrika Birliği Zirvesi’nde ise iki bölgenin liderleri, kölelik ve sömürgeciliğin yol açtığı “anlatılmamış acıları” kabul etmiş, ancak tazminat ödemelerine ilişkin somut bir taahhütte bulunmaktan kaçınmıştı. Zirve sırasında Gana Devlet Başkan Yardımcısı Jane Opoku-Agyemang, Avrupa Birliği üyesi ülkelere çağrıda bulunarak, Gana’nın köleliği “insanlığa karşı en ağır suçlardan biri” olarak tanımayı öngören Birleşmiş Milletler kararına destek vermelerini istemişti.
Gana yönetimi, bu çağrıların yalnızca geçmişle hesaplaşmayı değil, aynı zamanda Afrika kıtasının geleceği için adalet, eşitlik ve onur temelinde yeni bir uluslararası yaklaşımın inşasını hedeflediğini vurguluyor.
Kaynak: Ajanslar