Gine-Bissau’da 26 Kasım’da yaşanan askeri darbenin ardından yönetimi ele alan Askeri Yüksek Komutanlık, Salı günü yayımladığı 12 aylık geçiş tüzüğüyle geçici cumhurbaşkanı ve başbakanın bir sonraki seçimlere katılmasını yasakladı. Darbe sonrası atanan geçici Cumhurbaşkanı Tümgeneral Horta Inta-a ve Başbakan Ilidio Vieira Te, süreci yönetecek ancak aday olamayacak.
Cunta tarafından hazırlanan 29 maddelik tüzük, geçiş döneminin sonunda hem cumhurbaşkanlığı hem de yasama seçimlerinin yapılmasını öngörüyor. Seçim tarihini belirleme yetkisi geçici cumhurbaşkanına verilirken, geçiş sürecinde anayasanın gözden geçirilmesi, yeni bir Anayasa Mahkemesi kurulması, siyasi partilerle ilgili düzenlemelerin yenilenmesi ve seçim görevlilerinin atanması gibi kritik reformlar da Askeri Yüksek Komutanlık tarafından denetlenecek.
TÜMGENERAL INTA-A VE YENİ YÖNETİM
Darbe sonrası ordu, Cumhurbaşkanı Umaro Sissoco Embalo’yu görevden uzaklaştırmış, ertesi gün Tümgeneral Horta Inta-a’yı geçici cumhurbaşkanı, bir gün sonra ise eski maliye bakanı olan devlet memuru Ilidio Vieira Te’yi başbakan olarak atamıştı. Darbe, seçim komisyonunun cumhurbaşkanlığı ve yasama seçimlerinin sonuçlarını açıklamasından yalnızca bir gün önce gerçekleşmişti.
Geçiş döneminin yasama organı olarak görev yapacak olan 65 üyeli Ulusal Geçiş Konseyi’nde, Askeri Yüksek Komutanlık adına 10 üst düzey subay da yer alacak. Konsey, geçiş sürecindeki tüm yasal düzenlemeleri, reformları ve denetim süreçlerini yürütecek.
ÜLKENİN SİYASİ GEÇMİŞİ
Batı Afrika’da, Senegal ve Gine arasında yer alan Gine-Bissau, 1974’te Portekiz’den bağımsızlığını kazandığından bu yana sık sık askeri müdahaleler ve siyasi krizlerle gündeme geldi.
Ülkede bugüne kadar yalnızca bir cumhurbaşkanı görev süresini tamamlayabildi. Bölgedeki benzer örneklerden biri olan Gine’de de 2021 darbesinin ardından getirilen seçim yasağı, yeni anayasa ile kaldırılmış ve darbe lideri Mamady Doumbouya Aralık seçimlerine aday olabilmişti.
Kaynak: Ajanslar