Togo’nun başkenti Lomé’de düzenlenen 9. Pan-Afrika Kongresi bugün başladı. Daha önce birkaç kez ertelenen kongre, 8-12 Aralık 2025 tarihleri arasında Lomé Konferans Merkezi’nde gerçekleştiriliyor. Togo hükümeti ile Afrika Birliği ortaklığında düzenlenen etkinlik, “Panafrikanizmin Yeniden Doğuşu ve Çok Taraflı Kurumların Reformunda Afrika’nın Rolü: Kaynakları Seferber Etmek ve Kendini Yeniden Kurgulamak” temasıyla yapılıyor.
Dışişleri Bakanlığı, kıta genelinden, diasporadan ve Afrika kökenli topluluklardan geniş katılımla yürütülen paneller için kayıtların açıldığını duyurdu. Katılımcılar Afrika’nın geleceğini şekillendiren başlıklara odaklanacak ve Panafrikanizmin kurucu ilkelerinin yeniden teyit edileceğini belirtti. Ayrıca Afrika halklarının maruz kaldığı tarihsel adaletsizlikler ve tazminat meselesi de masaya yatırılacak. Kongrede, kıta çapında düzenlenen bölgesel hazırlık toplantılarının sonuçları değerlendirilecek.
PAN-AFRİKA KONGRESİ’NİN TARİHÇESİ
Pan-Afrika Kongresi, Afrika kıtasının ve diaspora topluluklarının siyasi haklarının savunulması, sömürgeciliğe karşı mücadele ve kıtasal dayanışmanın güçlendirilmesi amacıyla 20. yüzyılın başında ortaya çıkan en önemli hareketlerden biridir. İlki 1900 yılında Londra’da düzenlenen kongre, W.E.B. Du Bois gibi önde gelen düşünürlerin öncülüğünde Afrikalıların küresel düzeyde haklarını savunmayı amaçladı. 1919, 1921, 1923 ve 1927’de yapılan erken dönem kongreleri, sömürge yönetimlerinin baskısına karşı uluslararası farkındalık yaratmada önemli rol oynadı.
1945’te Manchester’da düzenlenen 5. Pan-Afrika Kongresi, modern Afrika bağımsızlık mücadelelerinin dönüm noktası kabul edilir. Kwame Nkrumah ve Jomo Kenyatta gibi geleceğin Afrika liderlerinin katıldığı bu kongre, sömürgeciliğin sona erdirilmesi için örgütlü bir siyasi çağrı yaptı. Kongreler, sonraki yıllarda Afrika Birliği’nin kurulması, kıta dayanışmasının artması ve diaspora ile Afrika arasındaki bağların güçlenmesinde etkili oldu.
Soğuk Savaş sonrasında kongrelerin yapısı daha entelektüel ve politika odaklı bir formata evrildi. Son yıllarda ise Pan-Afrika Kongresi, Afrika’nın uluslararası sistemdeki rolü, ekonomik kalkınma modelleri, güvenlik mimarisi ve diaspora ile ilişkilerin yeniden tanımlanması gibi çağdaş temalar etrafında toplanıyor. Lomé’de başlayan 9. Kongre de bu uzun mirasın güncel bir devamı niteliğinde.