İspanya ve Fas, Perşembe günü Madrid’de ikili ilişkileri derinleştirmek amacıyla üst düzey bir toplantı düzenledi. Ancak zirve, Batı Sahra konusunda İspanya’daki koalisyon hükümeti içinde yaşanan gerilimlerin gölgesinde gerçekleşti.
İspanya hükümeti, zirvenin zamanlamasını “ikili ilişkiler açısından özellikle olumlu” olarak nitelendirdi ve Fas ile güçlü insani ve ekonomik bağlara dikkat çekti. 2024 yılında iki ülke arasındaki ticaret 22,6 milyar avroya (24,3 milyar dolar) ulaşarak rekor kırdı.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Fas Başbakanı Aziz Akhannouch ve birçok bakanın katıldığı toplantıda iki ülke 14 işbirliği anlaşması imzaladı.
Zirve, BM Güvenlik Konseyi’nin kısa süre önce Batı Sahra için Fas’ın özerklik planını desteklemesinin ardından geldi. İspanya’nın Sosyalist hükümeti bu girişime destek verirken, koalisyon ortağı Sumar sert şekilde karşı çıkıyor. Sumar’a mensup bakanlar —aralarında Başbakan Yardımcısı Yolanda Diaz da olmak üzere— zirveyi boykot etti.
Diaz, Bluesky üzerinden yaptığı paylaşımda Sumar’ın Batı Sahra için self-determinasyon referandumu çağrısını yineleyerek, “Sahra halkının toprağından bir santimetre bile vazgeçemeyiz” dedi. Sahrawi kökenli İspanyol milletvekili Tesh Sidi de, Sanchez’in partisinin bölge konusunda Rabat’ın çıkarlarına boyun eğdiğini savundu. Batı Sahra 1975’e kadar İspanya’nın yönetimindeydi.
Batı Sahra’nın bağımsızlığını savunan Polisario Cephesi ise Fas’ın bölgedeki planlarının İspanya’nın Kanarya Adaları için gelecekte tehdit oluşturabileceği uyarısında bulundu. Örgütün İspanya temsilcisi Abdulah Arabi, zirvede alınan kararları “yakından takip edeceklerini” açıkladı.
Tüm bu gerilimlere rağmen İspanya ve Fas liderleri; dijital kamu yönetimi, vergi işbirliği, afet risklerinin azaltılması, feminist diplomasi, nefret söylemi ve dezenformasyonla mücadele gibi başlıkları içeren anlaşmaların imzalanmasını memnuniyetle karşıladı.
Sanchez ayrıca, İspanya ve Fas’ın Portekiz ile birlikte ev sahipliği yapacağı 2030 FIFA Dünya Kupası’nın ekonomik ve altyapı işbirliğini daha da geliştirme fırsatı sunduğunu belirtti.
Zirve öncesinde Madrid’de bir araya gelen 100’den fazla İspanyol ve Faslı iş insanı ise su yönetimi, mobilite ve yeşil enerji gibi stratejik alanlarda işbirliğini derinleştirme sözü verdi.