Gine-Bissau’da Cumhurbaşkanlığı Askeri Daire Başkanı Denis N’Canha öncülüğündeki bir grup subayın yönetime el koyduklarını açıklamasının ardından, Afrika kıtasında son yıllarda art arda yaşanan darbeler yeniden gündeme taşındı. AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, kıtada 2020 sonrası toplam dokuz askeri darbe gerçekleşti.
Gine-Bissau’da dün yapılan açıklamada, N’Canha liderliğindeki askerler, Genelkurmay Başkanlığında düzenledikleri basın toplantısıyla ülke yönetimini ikinci bir emre kadar devraldıklarını duyurdu. Kendilerine “Düzenin Yeniden Tesisi İçin Yüksek Askeri Komuta” adını veren grup, seçim sürecinin askıya alındığını ve sınırların kapatıldığını bildirdi.
Öte yandan Jeune Afrique’de yer alan haberde, Cumhurbaşkanı Umaro Sissoco Embalo’ya ulaşıldığı, Embalo’nun makamında alıkonulduğunu ve olayın arkasında Kara Kuvvetleri Komutanı’nın bulunduğunu söylediği aktarıldı. Gine-Bissau’da 23 Kasım’da gerçekleştirilen seçimlerde Embalo ve bağımsız aday Fernando Dias da Costa karşılıklı galibiyet iddiasında bulunmuş, bu durum ülkede yeniden siyasi belirsizlik yaratmıştı. Ülkede 2019 seçimlerinin ardından aylar süren kriz yaşanmış, 2023’te ise bir darbe girişimi bastırılmıştı.
2020 SONRASI DARBELERİN KRONOLOJİSİ
Kıtada son beş yıldaki ilk darbe, 18 Ağustos 2020’de Mali’de yaşandı. Cumhurbaşkanı İbrahim Boubacar Keita’nın askeri müdahaleyle devrilmesinin ardından Eylül 2020’de geçiş süreci başlatıldı ancak Mayıs 2021’de geçici hükümetin de ordu tarafından görevden uzaklaştırılmasıyla Mali’de bir yıl içinde iki darbe gerçekleşmiş oldu.
2021 yılı ise iki yeni darbeye sahne oldu. Gine’de Cumhurbaşkanı Alpha Conde 5 Eylül 2021’de devrilirken, darbenin lideri Yarbay Mamady Doumbouya yönetimi devraldığını duyurdu. Aynı yıl Çad’da Cumhurbaşkanı İdris Deby Itno’nun ölümünün ardından oğlu Muhammed İdris Deby’nin iktidara geçmesi muhalefet tarafından darbe olarak nitelendirildi.
Burkina Faso’da güvenlik sorunlarının derinleşmesi üzerine 2022’de iki kez yönetim değişti. Yarbay Paul-Henri Sandaogo Damiba ocak ayında yönetime el koyarken, aynı yıl eylül ayında Yüzbaşı İbrahim Traore, Damiba’nın ülke sorunlarını çözemediğini ileri sürerek iktidarı devraldı ve anayasayı askıya aldı.
Batı Afrika’da askeri müdahaleler 2023 yılında da devam etti. Nijer’de Temmuz 2023’te ordu yönetime el koyduğunu duyurdu. Ardından Gabon’da cumhurbaşkanı seçim sonuçlarının ilanı sonrası ulusal televizyon binasını ele geçiren bir grup asker, 30 Ağustos 2023’te yönetimi devraldığını açıkladı.
Son olarak Gine-Bissau’daki gelişmeyle birlikte Afrika kıtası son beş yılda toplam dokuz askeri müdahale yaşamış oldu.
Kaynak: AA