Brüksel adına Büyük Göller bölgesine atanan AB özel temsilcisi Johan Borgstram, Kinşasa’da düzenlediği basın toplantısında Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin doğusundaki çatışmanın taraflarına insani koridorların açılması ve insani uçuşların yeniden başlatılması çağrısı yaptı. Borgstram, bölgedeki şiddetin artmasıyla temel hizmetlerin çöktüğünü, bunun da sivillerin yaşam koşularını daha da kötüleştirdiğini vurguladı.
Borgstram, konuşmasında taraflara uluslararası insani hukuk ilkelerini gözetme çağrısı yaparak şunları söyledi:
“Tarafları uluslararası insani hukukun ilkelerine saygı göstermeye davet ediyorum.”
Temel hizmetlerin ciddi anlamda zarar görmesinden duyduğu üzüntüyü dile getiren Borgstram, sağlık, su ve gıda erişiminin büyük ölçüde zayıfladığına dikkat çekti.
Borgstram, Kongo’daki şiddetten M23 isyancılarını sorumlu tuttu. İsyancıların Ruanda tarafından desteklendiği iddiasını yineleyen temsilci, bölgede Ruanda askerlerinin varlığına ilişkin iddiaları da kınadı. Borgstram, bu durumu Kongo’nun toprak bütünlüğüne yönelik bir ihlal olarak nitelendirdi.
ARABULUCULUK SÜRECİNE VURGU
Borgstram, Katar ve ABD’nin Kongo hükümeti ile isyancılar arasındaki görüşmelere arabuluculuk etmesini olumlu bulduğunu söyledi. Doha’da Temmuz ayında imzalanan Prensipler Deklarasyonu çerçevesinde varılan ateşkes anlaşmasını hatırlattı ve tarafları bu metne sadık kalmaya çağırdı. Borgstram:
“Tüm tarafların ateşkese saygı göstermesi ve samimi bir siyasi diyaloga başlaması gerekiyor.” sözlerine yer verdi.
Borgstram’ın uyarılarına rağmen, hükümet güçleri ile M23 arasında çatışmalar sürüyor. Her iki taraf da birbirini ateşkesi ihlal etmekle suçluyor. Kongo hükümetinin verilerine göre ülke genelinde yaklaşık 7 milyon kişi ülke içinde yerinden edilmiş durumda. Diğer yandan M23, kontrolündeki bölgelerde “artık insani bir acil durum olmadığını” ve yerinden edilenlerin geri döndüğünü iddia etti.
AB’NİN TALEPLERİ
AB temsilcisi, başlıca taleplerini şöyle sıraladı; insani koridorların acilen açılması, insani uçuşların güvenli şekilde yeniden başlatılması, sivil altyapının korunması ve tüm tarafların uluslararası hukuk ilkelerine uyması. Borgstram ayrıca, uluslararası toplumun diplomatik ve insani desteğini yoğunlaştırmasının önemine de dikkat çekti.
Borgstram’ın Kinşasa çağrısı, sahadaki insani çöküşün durdurulması ve insani yardımın yeniden erişilebilir kılınması için uluslararası bir uyarı niteliği taşıyor. Uzmanlar, ateşkesin kalıcı olması ve koridorların açılması halinde bile insani durumun toparlanmasının zaman alacağını, bu nedenle derhal koordineli ve güvenli müdahaleler gerektiğini söylüyor.
Kaynak: AA