Tanzanya’da yapılan ulusal seçimlerin ardından ana muhalefet partisi CHADEMA, sonuçları reddederek seçimleri “Tanzanyalıların iradesine karşı yapılmış açık bir darbe” olarak nitelendirdi. Parti, mevcut Devlet Başkanı Samia Suluhu Hassan’ın meşruiyetini tanımayacağını açıkladı.
Tanzanya Seçim Komisyonu, Perşembe günü yapılan seçimde Devlet Başkanı Hassan’ın oyların %97,66’sını alarak yeniden seçildiğini duyurdu. Yaklaşık 32,7 milyon oyun 31,9 milyonunu alan Hassan, böylece ikinci dönemine başlamış oldu.
“SEÇİM DEĞİL, HALKIN İRADESİNE DARBE”
CHADEMA, X sosyal medya platformu üzerinden yaptığı açıklamada, “Sonuçların açıklanması, Tanzanyalıların demokratik haklarını ellerinden alarak istedikleri lideri seçmelerini engelleyen açık bir darbedir” ifadelerini kullandı. Parti, 29 Ekim’de yapılan seçimlerin “özgür ve adil şartlarda gerçekleşmediğini” belirterek sonuçların hiçbir geçerliliği olmadığını savundu.
Parti lideri Tundu Lissu, Nisan ayında “reform olmadan seçim olmaz” kampanyası yürüttüğü gerekçesiyle vatana ihanet suçlamasıyla tutuklanmış, CHADEMA ise aynı dönemde seçim etik kurallarını imzalama süresini kaçırdığı gerekçesiyle yarıştan men edilmişti.
ŞİDDET, PROTESTOLAR VE ÖLÜMLER
Seçim süreci boyunca ülke genelinde şiddet olayları, internet kesintileri ve muhalefet boykotları yaşandı. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ofisi, sonuçların açıklanmasının ardından güvenlik güçleriyle protestocular arasında çıkan çatışmalarda en az 10 kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Ancak CHADEMA, bu sayının çok daha yüksek olduğunu öne sürdü. Parti sözcüsü John Kitoka, seçim sürecinin başından bu yana 700’den fazla kişinin öldüğünü iddia etti ve hükümeti muhalif destekçileri hedef almakla suçladı.
Başkan Hassan ise başkent Darüsselam, Arusha, Mwanza ve Songwe şehirlerindeki protestoları “ne medeni ne de yurtsever” olarak nitelendirdi.
“HALKIN YETKİSİNİ ALDIK”
Hassan, yerel basına yaptığı açıklamada seçim zaferinin, halkın iktidardaki Chama Cha Mapinduzi (CCM) partisine verdiği güçlü desteğin göstergesi olduğunu söyledi.
“Vatandaşlarımız bize reformları sürdürmemiz için yetki verdi. Seçim süreci özgür, açık ve adildi,” dedi.
Ancak yerel ve uluslararası gözlemciler, Doğu Afrika ülkesinde demokratik alanın daraldığı yönünde uyarılarda bulundu.
ULUSLARARASI TOPLUMDAN ÇAĞRI
Afrika Birliği ve Doğu Afrika Topluluğu, seçim sonrası artan gerilime karşı taraflara itidal çağrısında bulunarak, insan haklarına saygı gösterilmesini ve sürecin şeffaf biçimde yürütülmesini istedi.
CHADEMA ise uluslararası topluma Hassan’ın başkanlığını tanımama çağrısında bulundu:
“Samia Suluhu Hassan halk tarafından seçilmemiştir, bu nedenle meşruiyeti yoktur.”
Bu seçim, 2021’de eski Devlet Başkanı John Magufuli’nin ölümünün ardından göreve gelen Hassan’ın yönettiği ilk genel seçim oldu. Hassan, ikinci döneminde “ulusal birlik ve ekonomik istikrar” sözü verirken, muhalefet baskısı ve özgürlüklerin kısıtlandığı yönündeki iddialar gündemdeki yerini koruyor.