İstanbul Havalimanı’nda geçen yıl Aralık ayında düzenlenen hayvan kaçakçılığı operasyonunda ele geçirilen “Zeytin” adlı yavru gorilin Türkiye’de kalmasına karar verilmesi, Nijerya’nın tepkisini çekti. Türkiye, karara gerekçe olarak yapılan DNA testinin Zeytin’in Nijerya menşeli olmadığını ortaya koymasını gösterdi.
21 Aralık 2024’te ele geçirilen ve o dönemde henüz beş aylık olan yavru goril, Nijerya’dan Tayland’a kaçırılmaya çalışılırken yakalanmıştı.
Nijerya merkezli Pandrillus Vakfı’nın direktörü Liza Gadsby, AFP’ye yaptığı açıklamada Ankara’nın kararını “büyük bir hayal kırıklığı” olarak nitelendirerek, “Türk hükümetinin yaptığı şeyde hiçbir mantık yok” dedi. Gadsby, Türkiye’nin gorili doğrudan bir koruma merkezine göndermesi durumunda bunu destekleyeceklerini belirtti ancak Zeytin’in Türkiye’de tutulmasının, CITES sözleşmesine tamamen aykırı olduğunu vurguladı.
ZEYTİN’İN NİJERYA KÖKENLİ OLMADIĞI BELİRLENDİ
Pandrillus Vakfı, Zeytin’i aynı alt türe ait bir başka genç gorille buluşturmayı ve her iki hayvanı da Orta Afrika’daki bir barınağa göndermeyi planlıyordu. Vakıf, daha önce Nijerya gümrüğü tarafından el konulan başka bir gorilin de yakında doğal yaşam alanına iadesi için süreci başlatacağını duyurdu.
DNA testine göre Nijerya kökenli değil
Türkiye’deki Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP), yapılan DNA testinde Zeytin’in Nijerya kökenli olmadığını ve Batı Ova gorili türüne ait olduğunun belirlendiğini açıkladı.
DKMP, gorilin Tayland’a transit geçişi sırasında CITES belgesinin bulunmaması nedeniyle el konulduğunu, süreç boyunca hayvan refahı ve sağlığının gözetildiğini belirtti.
ZEYTİN, BİR HAYVANAT BAHÇESİNE YERLEŞTİRİLDİ
Açıklamada ayrıca, CITES gereği Nijerya’nın gorili geri talep etme hakkına sahip olduğu, bu kapsamda Eylül ayında iade sürecinin planlandığı aktarıldı. Ancak DNA sonuçlarının ardından, hayvanın Nijerya menşeli olmadığının anlaşılması üzerine Türkiye, Zeytin’in bir hayvanat bahçesine yerleştirilmesine karar verdi.
DKMP, bu kararın CITES Taraflar Konferansı’nda alınan “el konulan hayvanlara insancıl yaşam koşulları sağlama” prensibiyle uyumlu olduğunu vurguladı.
Zeytin hâlihazırda İstanbul Polonezköy’deki bir hayvanat bahçesinde bakılıyor.