ABD, Sudan Maliye Bakanı Cibril İbrahim ve İslamcı El-Beraa bin Malik Tugayı’na yaptırımlar uygulayacağını duyurdu. ABD Hazine Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Adalet ve Eşitlik Hareketi’nin (JEM) liderliğini de yürüten Maliye Bakanı İbrahim’in, barış çabalarını baltaladığı, şiddeti körüklediği ve Sudan’ın demokratik dönüşümünü engellediği gerekçesiyle yaptırımlar kapsamına alındığı belirtildi. Karar, 14098 sayılı Yürütme Emri uyarınca alındı. Washington, İbrahim’in ayrıca İran ile sözleşmeli askeri bağlarını sürdürdüğünü ve bunun bölgesel istikrarsızlığa katkıda bulunduğunu savundu.
Diğer yandan El-Beraa bin Malik Tugayı da savaşın seyrini ağırlaştıran, sivillere yönelik ihlallere karışan ve vekil güç olarak faaliyet gösteren bir yapı olduğu iddiasıyla kara listeye alındı.
SUDAN’DAKİ YAPTIRIM ZİNCİRİ
Bu son karar, ABD’nin Nisan 2023’te başlayan Sudan iç savaşı sonrası uygulamaya koyduğu bir dizi yaptırımın son halkasından yalnızca biri. Sudan Ordusu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında devam eden çatışmaya yönelik ABD yaptırımları:
- Haziran 2023’te, Körfez ve Doğu Avrupa üzerinden insansız hava aracı ve çift kullanımlı teknoloji tedarik eden şirketler yaptırım listesine girdi.
- Temmuz 2023’te, HDK’nın kaçakçılık ağlarıyla bağlantılı altın ticareti şirketleri hedef alındı.
- Eylül 2023’te, savaş ekonomisini beslemekle suçlanan lojistik ve yatırım şirketlerine yönelik yaptırımlar genişletildi.
- Aralık 2023’te, yurt dışından Sudan’a silah transferini kolaylaştıran ağlar kara listeye alındı.
- 2024 boyunca, HDK ile bağlantılı iş insanları ve altın gelirlerini akladığı iddia edilen şirketler yaptırımlarla karşı karşıya kaldı.
- Eylül 2025’te, son olarak Maliye Bakanı Cibril İbrahim ve El-Beraa bin Malik Tugayı listeye eklendi.
ABD, böylece kapsamlı ekonomik ambargolar yerine, doğrudan savaşı finanse eden kişi, grup ve şirketleri hedef alan “nokta atışı” yaptırımları tercih ettiğini duyurdu. Fakat eleştirmenlere göre, bu önlemler savaşın gidişatını değiştirmekte yetersiz kalıyor. Silah akışının devam ettiği, altın kaçakçılığının arttığı ve tarafların finansal olarak bu yaptırımlardan etkilenmediği belirtiliyor.
ELEŞTİRİLER VE TEPKİLER
Washington’ın bu politikası, aynı zamanda İran’ın Afrika’daki nüfuzunu sınırlama çabasıyla ilişkilendiriliyor. ABD’nin özellikle İran bağlantılı İslamcı grupları hedef alması, yaptırımlara jeopolitik bir boyut kazandırıyor.
Adalet ve Eşitlik Hareketi ise ABD’nin bu kararına sert bir tepki gösterdi. Hareket, yayımladığı açıklamada suçlamaları “asılsız, keyfi ve siyasi” olarak nitelendirdi. JEM, Beşir rejimine karşı savaşmış, 2019 devrimine katılmış bir hareket olduğunu, Juba Barış Anlaşması’na taraf olduğunu ve güçlerini Sudan ordusuna entegre etme sürecinde olduğunu vurguladı. Ayrıca Dr. İbrahim’in İran’a yaptığı ziyaretlerin, anayasal görevleri çerçevesinde Sudan’ın uluslararası ilişkilerini geliştirmeye yönelik resmi temaslar olduğunu, bunun bir tehdit olarak görülmemesi gerektiği belirtildi.
BELİRSİZ BİR GELECEK
Sudan’da 2019’daki devrimle birlikte başlayan demokratik geçiş süreci, Nisan 2023’te patlak veren çatışma ile kesintiye uğradı. ABD’nin yaptırımları, barış ve hesap verebilirliği teşvik etmeyi amaçlasa da, bazı uzmanlar bu önlemlerin aktörleri daha da kutuplaştırdığını ve çatışmayı uzattığını düşünüyor.
Ülke bugün hâlâ iç savaşın insani kriz, uluslararası baskılar ve siyasi çekişmeler arasında sıkışmış durumda. Milyonlarca sivil, barışın hâlâ uzak göründüğü bu tabloda hayatta kalmaya çalışıyor.
Kaynak: Ajanslar